ช่วงเทศกาลกินเจ หรือเทศกาลถือศีลกินผักตามความเชื่อของพี่น้องชาวไทยเชื้อสายจีน หลายคนหันมากินผักและมังสวิรัติเพื่อลดละการฆ่าสัตว์ตัดชีวิต ควบคู่ไปกับการถือศีล และบางส่วนก็กินเจเน้นเมนูผักเพื่อสุขภาพ ทว่า วัตถุดิบที่ใช้ทดแทนเนื้อสัตว์ส่วนใหญ่ผลิตมาจากโปรตีนเกษตรและมีส่วนผสมของแป้ง จนทำให้ผู้บริโภคหลายคนเกิดความวิตกกังวลว่าการกินอาหารเจที่อาหารปรุงจากแป้ง น้ำตาล และไขมันพืชจะมีส่วนทำให้น้ำหนักตัวเพิ่มมากขึ้นหรือไม่
โรงพยาบาลยันฮี ขอนำเสนอ ‘9 อาหารสุขภาพ กินเจอย่างไรไม่ให้อ้วน’ เพื่อเป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่ต้องการดูแลสุขภาพและปรับพฤติกรรมการกินของตัวเองตลอดเทศกาลกินเจประจำปีนี้
ถือเป็นเมนูอาหารยอดนิยมในช่วงเทศกาลกินเจ ‘จับฉ่าย’ แปลว่า ผักสิบชนิด ผสมผสานผักหลากหลายชนิดรวมเข้าไว้ด้วยกันในชามเดียว ไม่ว่าจะเป็นผักกาดขาว กะหล่ำปลี คะน้า หัวไชเท้า กวางตุ้ง ขึ้นฉ่าย ผักโขม แครอท เห็ดหอม สามารถใส่เต้าหู้เข้าไปเพิ่มโปรตีน อุดมไปด้วยวิตามินและเกลือแร่จากผักใบเขียว แครอทมีวิตามินเอและเบต้าแคโรทีนช่วยบำรุงสายตา หัวไชเท้าช่วยบรรเทาอาการท้องผูกท้องเฟ้อ ดีต่อระบบย่อยอาหารและการขับถ่าย ส่วนเห็ดหอมช่วยบำรุงหัวใจและมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ
เป็นวัตถุดิบที่ปรุงได้ทั้งอาหารคาวและหวาน นอกจากผัดแล้วยังสามารถนึ่งและตุ๋นได้อีกด้วย ช่วยบรรเทาอาการร้อนในและกระหายน้ำเพราะมีฤทธิ์เย็น เต็มไปด้วยกากใย เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการควบคุมน้ำหนัก แก้อาการไอ ขับเสมหะออกจากลำคอ อุดมไปด้วยทองแดงและธาตุเหล็กจึงช่วยกระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดแดง เมื่อระบบการไหลเวียนดี ร่างกายและอวัยวะทุกส่วนจะได้รับออกซิเจนอย่างเหมาะสม ทำให้ระบบการทำงานภายในร่างกายให้มีกำลัง และแก้อาการอ่อนเพลียง่าย
เป็นแหล่งโปรตีนที่มีคุณค่าทางอาหารไม่น้อยไปกว่าน้ำนมถั่วเหลือง มีสารต้านอนุมูลอิสระ ยับยั้งมะเร็ง ป้องกันโรคสมองเสื่อม ช่วยฟื้นฟูเซลล์ผิวที่เสื่อมสภาพ ส่วนเมือกหุ้มดอกเห็ดอุดมไปด้วยกรดไฮยาลูรอนิค และอัลลันโทอิน ซึ่งมีฤทธิ์ต้านการอักเสบ ลดการระคายเคืองของผิว เพิ่มความชุ่มชื้นฟื้นฟูเซลล์ผิวที่เสื่อมสภาพ
เป็นอาหารที่อุดมไปด้วยวิตามิน เกลือแร่ และกากใยตามธรรมชาติจากผลไม้ประจำฤดูกาลหลากหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นแอปเปิลเขียวและแดง องุ่น สตรอว์เบอร์รี่ ผักสลัดทั้งใบเขียว ใบแดง และใบม่วงเพิ่มเติมสารเบตา แคโรทีนที่ช่วยบำรุงสายตาจากสรรพคุณของวิตามินเอ เป็นสลัดน้ำใสที่ใช้มะนาว ซีอิ๊วขาว และพริกเป็นส่วนผสมหลัก ช่วยบำรุงผิวพรรณให้เปล่งปลั่งกระจ่างใส และวิตามินซีช่วยป้องกันไข้หวัดในช่วงฝนตกชุกช่วงนี้ด้วย
ถือเป็นเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพทดแทนนมวัวหรือนมแพะในช่วงเทศกาลกินเจ ยิ่งดื่มตอนอ่น ๆ ช่วยให้อิ่มสบายท้อง สามารถเพิ่มคุณค่าทางสารอาหารด้วยการใส่ธัญพืชหลากชนิดลงไปได้อีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นถั่วแดง ถั่วเขียว ถั่วเหลือง ลูกเดือย เม็ดบัว เม็ดแมงลัก ฯลฯ ดีต่อระบบขับถ่ายและระบบย่อยอาหารเพราะอุดมไปด้วยกากใย สารต่อต้านอนุมูลอิสระ และคุณค่าจากโปรตีนทดแทนเนื้อสัตว์
เป็นขนมที่มีส่วนผสมของถั่วและธัญพืชสารพัดชนิด เหมาะสำหรับทานในช่วงเทศกาลถือศีลกินผัก วัตถุดิบหลัก ๆ ประกอบด้วยถั่วแดง ถั่วเขียว ถั่วเหลือง ลูกบัว เม็ดเดือย แปะก๊วย รากบัว พุทราจีน เห็ดหูหนูขาว ฯลฯ โดยน้ำต้มพุทราจีนจะใส่สารทดแทนความหวานอย่างหญ้าหวานทดแทนน้ำตาลทรายเพื่อให้หวานน้อยและดีต่อสุขภาพ ลูกบัวและรากบัวช่วยบำรุงหัวใจและมีสารต่อต้านอนุมูลอิสระ ลูกเดือยช่วยแก้ร้อนในและโรคเกี่ยวกับไขข้อกระดูก ส่วนแปะก๊วยช่วยบำรุงสมองและฟื้นฟูความจำ พุทราจีนช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดแผลในทางเดินอาหารจากเชื้อแบคทีเรีย ขณะที่เห็ดหูหนูขาวเป็นโปรตีนทางเลือกทดแทนเนื้อสัตว์
ผลไม้มงคลที่สีสันของเปลือกเข้ากันกับช่วงเทศกาลกินเจที่ร้านขายอาหารเจมักประดับตกแต่งด้วยธงเจสีเหลืองเป็นสัญลักษณ์ ทั้งยังเป็นสีแห่งความเป็นสิริมงคลตามความเชื่อของชาวไทยเชื้อสายจีนอีกด้วย มีสารต่อต้านอนุมูลอิสระ กากใยสูง ดีต่อระบบขับถ่าย ป้องกันการอุดตันของหลอดเลือดหัวใจ มีสารกลุ่มโอลิโกแซคคาไรด์ ช่วยปรับสมดุลของแบคทีเรียในลำไส้ แก้อาการท้องผูก ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด
เป็นอีกหนึ่งผลไม้ฉ่ำน้ำที่มีเปลือกสีเหลืองทองดุจธงเจสัญลักษณ์ของการถือศีลกินผัก ช่วยฟอกกระเพาะอาหาร กระตุ้นความเฉื่อยชาของลำไส้ กระตุ้นการหลั่งน้ำย่อยในระบบการย่อยอาหาร ลดอาการท้องอืด ป้องกันอาการท้องผูก และมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้ดี กระตุ้นการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน และช่วยบำรุงผิวพรรณให้สดใสเปล่งปลั่ง
ถือเป็นเครื่องดื่มทางเลือกสำหรับผู้บริโภคในช่วงเทศกาลกินเจที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย งาดำถือเป็นธัญพืชที่ตอบโจทย์คนรักความสวยความงามและดูแลสุขภาพ เพราะช่วยบำรุงเส้นผมให้ดกดำเงางาม ลดอาการผมร่วง บำรุงกระดูกและผิวพรรณ ช่วยลดการอักเสบ ลดระดับคอเลสเตอรอลในเลือด บำรุงหัวใจป้องกันโรคมะเร็ง ทั้งยังบรรเทากลุ่มอาการก่อนมีประจำเดือน (PMS) ตอบโจทย์คุณผู้หญิงอีกด้วย
อาหารทั้ง 9 ชนิดนี้ล้วนแล้วแต่มีประโยชน์ มีคุณค่าทางโภชนาการและแฝงไปด้วยความเป็นสิริมงคลในช่วงเทศกาลกินเจหรือถือศีลกินผักตามความเชื่อของชาวไทยเชื้อสายจีน อย่างไรก็ตาม ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีส่วนผสมของแป้งหรือมันจัด เน้นอาหารประเภทต้มและนึ่งมากกว่าอาหารทอดที่ต้องใช้น้ำมันในปริมาณมาก เพื่อสุขภาพร่างกายที่ดี แข็งแรง ไร้โรคภัย ไม่อ้วนและควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานรับเทศกาลกินเจในปีนี้