การเตรียมตัวก่อนตรวจสุขภาพ

น้ำเปล่าไม่จำเป็นต้องงด และดื่มได้ตามปกติ
หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ระบุชัดเจนว่า การดื่มน้ำเปล่าที่หมายถึง น้ำบริสุทธิ์ที่ไม่มีรส ไม่มีสี ไม่มีแคลอรี่ และไม่มีส่วนผสมใด ๆ ไม่ส่งผลกระทบต่อค่าตรวจทางห้องปฏิบัติการที่ต้องการภาวะอดอาหาร (Fasting) อย่างมีนัยสำคัญทางคลินิก

การงดน้ำเปล่าไม่มีประโยชน์ และส่งผลกระทบต่อผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ
การศึกษาของ Mena-Bravo และคณะ (2018) ตีพิมพ์ในวารสาร Biochemia Medica พบว่า การดื่มน้ำเปล่า 300 มิลลิลิตรก่อนการเจาะเลือด 1 ชั่วโมง ไม่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงค่าตรวจทางห้องปฏิบัติการเคมีคลินิกอย่างมีนัยสำคัญทางคลินิก ในทางตรงกันข้าม การอดน้ำทำให้เกิดภาวะเลือดข้น (Hemoconcentration) ส่งผลให้ค่าฮีโมโกลบินสูงขึ้น ได้ถึงร้อยละ 10-15 ค่า Creatinine และ BUN สูงขึ้นจนอาจถูกแปลผลผิดพลาดว่าเป็นภาวะไตเสื่อม ทั้งที่ความผิดปกตินั้นเกิดจากการขาดน้ำโดยตรง นอกจากนี้ ยังทำให้เส้นเลือดแฟบ ต้องแทงเข็มซ้ำหลายครั้ง เพิ่มความเจ็บปวดและเพิ่มความเสี่ยงต่อผู้รับบริการโดยไม่จำเป็น

ค่าอ้างอิง (Reference Range) ทางห้องปฏิบัติการถูกกำหนดขึ้นภายใต้เงื่อนไขที่ดื่มน้ำเปล่าได้
ค่าอ้างอิงทางห้องปฏิบัติการที่ยอมรับใช้เป็นเกณฑ์วินิจฉัยในปัจจุบัน ได้มาจากการศึกษาในกลุ่มประชากรที่งดอาหาร แต่ดื่มน้ำเปล่าได้ตามปกติ หากผู้รับบริการอดน้ำเปล่าด้วย ผลตรวจที่ได้จะถูกเปรียบเทียบกับค่าอ้างอิงที่เก็บภายใต้เงื่อนไขต่างกัน จะก่อให้เกิดความเสี่ยงสูงในการแปลผลผิดพลาดและการวินิจฉัยที่คลาดเคลื่อนได้

ข้อกำหนดเฉพาะที่ต้องเข้าใจให้ถูกต้อง
ข้อเสนอแนะข้างต้นใช้ได้เฉพาะกับ ‘น้ำเปล่า’ เท่านั้น หมายถึง น้ำเปล่าบริสุทธิ์ที่ไม่มีรส ไม่มีสี ไม่มีแคลอรี่ ไม่มีแร่ธาตุผสม ไม่มีวิตามิน และไม่มีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ เครื่องดื่มทุกชนิด นอกเหนือจากนี้ ไม่ว่าจะเป็นชากาแฟ น้ำผลไม้ น้ำผสมวิตามิน น้ำอัดลม เครื่องดื่มชูกำลัง หรือเครื่องดื่มชนิดอื่นใด ยังมีความจำเป็นต้องงดตามข้อบ่งชี้ทางคลินิก

น้ำเปล่าบริสุทธิ์ (ไม่มีสี/รส/แคลอรี่) ไม่ส่งผลกระทบต่อระดับน้ำตาลหรือไขมันในเลือด

ช่วยให้เลือดไม่ข้นจนเกินไป เจาะเลือดง่ายขึ้น

ป้องกันค่าเลือดคลาดเคลื่อน การขาดน้ำอาจทำให้ผลตรวจบางอย่างสูงเกินความเป็นจริง

ก่อนวัดความดันโลหิตประมาณ 30 นาที ไม่ควรดื่มชากาแฟ เครื่องดื่มบำรุงกำลังที่มีคาเฟอีน หรือ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์

ควรนั่งพักก่อนวัดความดันโลหิตประมาณ 5-15 นาที

หากปวดปัสสาวะควรปัสสาวะก่อนวัดความดันโลหิต

หากต้องทานยาควบคุมความดันโลหิต สามารถทานยาตามที่แพทย์แนะนำก่อนมาตรวจสุขภาพได้

ควรเลี่ยงอาหารและเครื่องดื่มที่มีรสหวานอย่างน้อย 24 ชั่วโมง เพราะอาจส่งผลให้มีปริมาณน้ำตาลปนในปัสสาวะสูงกว่าปกติ

การเก็บปัสสาวะควรเก็บในวันที่นัดตรวจเท่านั้น

สุภาพสตรีไม่ควรตรวจปัสสาวะในช่วงมีประจำเดือนเพราะอาจแปรผลคลาดเคลื่อน

วิธีการเก็บปัสสาวะที่ถูกต้องคือ ทำความสะอาดส่วนปลายของทางเดินปัสสาวะด้วยน้ำสะอาดแล้วเช็ดให้แห้งก่อน ปัสสาวะทิ้งไปเล็กน้อยแล้วเก็บปัสสาวะตรงส่วนกลางให้ได้ปริมาณที่กำหนด

การตรวจอัลตราซาวนด์ช่องท้องส่วนบน ควรงดอาหารอย่างน้อย 4 ชั่วโมงก่อนตรวจ เพื่อให้ถุงน้ำดีเก็บกักน้ำดี และลดปริมาณลมในกระเพาะและลำไส้ จะช่วยให้เห็นอวัยวะต่าง ๆ ได้ชัดเจน

การตรวจอัลตราซาวนด์ช่องท้องส่วนล่าง ดื่มน้ำเปล่าขณะรอตรวจ เพื่อกระตุ้นให้ร่างกายหลั่งปัสสาวะเพิ่ม จนรู้สึกปวดปัสสาวะ น้ำในกระเพาะปัสสาวะจะช่วยดันลำไส้ออกจากช่องเชิงกราน ทำให้เห็นมดลูก รังไข่ ต่อมลูกหมาก และพยาธิสภาพอื่นได้ดีขึ้น

ไม่ต้องงดน้ำและอาหาร สามารถรับประทานได้ตามปกติ

ห้ามทาโลชั่น แป้งฝุ่น โรลออนระงับกลิ่นกาย บริเวณเต้านมและรักแร้ อาจทำให้เกิดจุดบนภาพ ทำให้ผลวินิจฉัยคลาดเคลื่อน

ไม่ควรนัดตรวจหลังหมดประจำเดือน เป็นช่วงที่เต้านมไม่บวมมาก ทำให้ไม่เจ็บและพบความผิดปกติได้ง่าย

กรณีสงสัยว่ากำลังตั้งครรภ์ไม่ควรตรวจแมมโมแกรม

ไม่ควรตรวจหลังจากทานอาหารมาใน 1 ชั่วโมง เพราะอาจจะทำให้อาเจียน

หากสูบบุหรี่ ให้งดสูบบุหรี่มาก่อนอย่างน้อย 2 ชั่วโมง

ไม่อยู่ในภาวะหลังผ่าตัด โดยเฉพาะผ่าตัดช่องท้อง ทรวงอก หรือสมอง

หากเป็นโรคระบบทางเดินหายใจ เช่น ไข้หวัด หลอดลมอักเสบ ปอดอักเสบ ควรรักษาหายก่อน

หากมีฟันปลอมต้องถอดฟันปลอมออกก่อนตรวจ

หากเป็นโรคที่ต้องใช้ยาขยายหลอดลมชนิดพ่น ต้องงดใช้ยาก่อนตรวจอย่างน้อย 2 ชั่วโมง

ควรนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพออย่างน้อย 8 ชั่วโมง ก่อนตรวจสุขภาพ หากอดนอนจะทำให้ผลการตรวจผิดปกติได้ โดยเฉพาะความดันโลหิต การเต้นของหัวใจ อุณหภูมิของร่างกาย ฯลฯ

ควรงดดื่มแอลกอฮอล์อย่างน้อย 24 ชั่วโมงก่อนตรวจสุขภาพ เพราะอาจมีผลต่อการตรวจบางอย่าง

จดจำหรือบันทึกประวัติการเจ็บป่วย การผ่าตัด ยาและอาหารเสริมที่ทานอยู่ รวมถึงประวัติสุขภาพของคนในครอบครัว ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้แพทย์ประเมินความเสี่ยงและวางแผนการรักษาได้แม่นยำขึ้น