ตรวจภาวะมวลกล้ามเนื้อลดลง (Sarcopenia) ด้วยเครื่อง DEXA Scan

อายุที่เพิ่มขึ้น เมื่ออายุมากขึ้น ร่างกายสร้างกล้ามเนื้อได้น้อยลงตามธรรมชาติ ทำให้มวลกล้ามเนื้อลดลงเรื่อย ๆ

การไม่ขยับร่างกายเป็นเวลานาน การนั่งนาน ไม่ค่อยเดิน ไม่ออกกำลังกาย หรือใช้ชีวิตแบบไม่เคลื่อนไหว ทำให้กล้ามเนื้อเสื่อมเร็วขึ้น

ได้รับโปรตีนไม่เพียงพอกับความต้องการของร่างกาย ผู้สูงอายุจำนวนมากกินได้ลดลง ทำให้ได้รับพลังงานและโปรตีนไม่พอ ส่งผลให้ร่างกายซ่อมแซมและสร้างกล้ามเนื้อได้น้อยลง

ป่วยติดเตียง หรือผู้ป่วยหลังผ่าตัดที่ต้องนอนติดเตียงนาน ๆ จะสูญเสียกล้ามเนื้ออย่างรวดเร็ว

โรคประจำตัวบางชนิด เช่น เบาหวาน โรคไตเรื้อรัง โรคหัวใจ โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ทำให้กล้ามเนื้อฝ่อเร็วขึ้น

ใช้วินิจฉัยภาวะมวลกล้ามเนื้อลดลง (Sarcopenia) ASM Lean เป็นเกณฑ์หลักในการประเมินมวลกล้ามเนื้อในแขนและขา ซึ่งเป็นมัดกล้ามเนื้อที่สำคัญต่อการเคลื่อนไหว หากค่า ASM ต่ำกว่ามาตรฐาน ย่อมเสี่ยงต่อการหกล้ม กระดูกหัก หรือเคลื่อนไหวช้า

สามารถแยกคนที่น้ำหนักตัวปกติ แต่มีกล้ามเนื้อน้อย ออกจากคนสุขภาพดี เพราะบางคนมีค่าดัชนีมวลกาย (BMI) ปกติหรือสูงเล็กน้อยแต่มีกล้ามเนื้อน้อยและไขมันมาก

สามารถติดตามกลุ่มผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยเรื้อรัง โดยค่า ASM Lean จะลดลงในผู้ป่วยติดเตียง ผู้ป่วยโรคมะเร็ง เบาหวาน และไตเรื้อรัง ฯลฯ

สามารถใช้ค่า ASM Lean ประเมินและติดตามผลการรักษา เช่น กายภาพบำบัด หรือหลังบริโภคอาหารเสริมโปรตีนในกลุ่มนักกีฬา เป็นต้น

DEXA scan เป็นการตรวจที่ไม่รุกล้ำร่างกาย

ใช้เวลาตรวจน้อย ประมาณ 10-15 นาที

ไม่ก่อให้เกิดความเจ็บปวด มีความปลอดภัยสูง เพราะปริมาณรังสีพลังงานค่อนข้างต่ำ ไม่เสี่ยงต่อการสะสมของรังสี

ให้ผลลัพธ์ที่แม่นยำ มีความสามารถในการตรวจเป็นส่วน ๆ (Regional Measurement) สามารถตรวจแยก lean และ bone mass ได้อีกด้วย

ถือเป็นเทคนิควิธีที่ค่อนข้างใหม่เมื่อเทียบเคียงกับวิธีอื่น ๆ เช่น CT, MRI, BIA เป็นต้น แต่ DEXA scan มีข้อได้เปรียบกว่า CT และ MRI ด้านราคาค่าตรวจ

เป็นวิธีที่ได้มาตรฐานสากล และมีฐานข้อมูลที่ใช้ในการอ้างอิงกว่า 16 ประเทศ

แจ้งแพทย์หากสงสัยว่าตั้งครรภ์ หญิงตั้งครรภ์ไม่ควรตรวจด้วยเครื่อง DEXA Scan

หากมีโรคประจำตัว ประวัติการผ่าตัด ควรปรึกษาแพทย์ก่อนตรวจ เช่น มีอุปกรณ์โลหะฝังในร่างกาย อย่างสะโพกเทียมหรือเครื่องกระตุ้นหัวใจ

ควรปรึกษาแพทย์หากเคยกลืนแร่หรือได้รับสารทึบแสงหรือแป้งแบเรียมเพื่อทำ CT Scan มาไม่เกิน 1 สัปดาห์ ต้องเลื่อนการตรวจออกไปประมาณ 2 สัปดาห์

ในวันตรวจสามารถรับประทานอาหาร น้ำ และยาประจำตัวได้ตามปกติ

ห้ามออกกำลังกายอย่างหนักก่อนการตรวจ 24 ชั่วโมง