‘ไส้เลื่อนขาหนีบ’ เป็นโรคที่พบได้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ พบในผู้ชายมากกว่าผู้หญิงถึง 7 เท่า เกินกว่าครึ่งของผู้ชายอายุ 75 ปีขึ้นไป อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิต เช่น ลำไส้ขาดเลือด เนื้อเยื่อตาย หรือติดเชื้อ เป็นชนิดไส้เลื่อนที่พบได้บ่อยที่สุด เมื่อเทียบกับไส้เลื่อนชนิดอื่นๆ จำเป็นต้องรักษาด้วยการผ่าตัด
ไส้เลื่อน คือ ภาวะที่มีอวัยวะภายในไหลเลื่อนออกมาผ่านผนังหน้าท้อง ทำให้เห็นเป็นก้อนบวมตรงบริเวณใดบริเวณหนึ่งของผนังหน้าท้อง สังเกตได้จากการเริ่มปวดตึงบริเวณขาหนีบ เริ่มมีก้อนแข็งโผล่ออกที่ขาหนีบ และเลื่อนมาที่ลูกอัณฑะในผู้ชาย

ไส้เลื่อนขาหนีบ (Inguinal Hernia) คือ ภาวะที่มีอวัยวะภายในเลื่อนผ่านผนังช่องท้องออกมายังขาหนีบ จนเกิดเป็นก้อนบริเวณขาหนีบ อาจเป็นข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้างก็ได้
พบก้อนบริเวณขาหนีบ อาจเป็นข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้าง ก้อนจะโตขึ้นเมื่อไอจามรุนแรง หรือยกของหนัก ปวดบริเวณที่คลำเจอก้อน
เมื่อก้อนโผล่ออกมาทำให้มีเสียงคล้ายการเคลื่อนไหวของลำไส้
รู้สึกไม่สบายตัวบริเวณขาหนีบ โดยเฉพาะเวลางอตัว ไอ หรือยกของหนัก
รู้สึกหนัก ๆ เหมือนมีอะไรถูกลากไปมาบริเวณขาหนีบ
รู้สึกถึงแรงดัน หรืออ่อนแรง บริเวณขาหนีบ
กล้ามเนื้อหรือเนื้อเยื่อผนังช่องท้องหย่อนยานจนเกิดรูที่ทำให้เนื้อเยื่อไขมันหรือลำไส้เคลื่อนผ่านได้
เป็นมาแต่กำเนิดโดยรูที่ลำเลียงเลือดไปเลี้ยงลูกอัณฑะยังคงเปิดอยู่ (ปกติจะปิดตั้งแต่อยู่ในครรภ์มารดา) ส่งผลให้ไส้สามารถเลื่อนผ่านรูนี้กลายเป็นไส้เลื่อนขาหนีบได้
ปัจจัยกระตุ้นจากกิจกรรมที่เพิ่มความดันในช่องท้อง ได้แก่ ยกของหนัก, ไอเรื้อรัง, ท้องผูกจนต้องเบ่งถ่าย, ภาวะต่อมลูกหมากโต เป็นต้น
หญิงตั้งครรภ์ หรือไส้เลื่อนในช่องเชิงกราน
.
การผ่าตัดไส้เลื่อนขาหนีบแบบเปิด (Open Hernia Repair) เป็นการผ่าเปิดบริเวณขาหนีบแล้วจัดอวัยวะที่เลื่อนออกจากผนังช่องท้องให้กลับเข้าที่ เย็บซ่อมรูเปิดที่ผนังช่องท้อง
การผ่าไส้เลื่อนขาหนีบแบบส่องกล้อง (Laparoscopic Inguinal Hernia Repair) ใช้อุปกรณ์ผ่าตัดร่วมกับกล้องกำลังขยายสูงใส่เข้าไปในช่องท้องผู้ป่วยทางรูที่กรีดเปิดไว้ เพื่อผ่าตัดนำอวัยวะภายในที่เลื่อนออกจากตำแหน่งปกติให้กลับเข้าตำแหน่งเดิม

ภาวะแทรกซ้อนจากไส้เลื่อนขาหนีบ?
– ลำไส้ขาดเลือดจากการเคลื่อนและบิดตัวของลำไส้จนเลือดไม่ไหลเวียนได้ตามปกติ ทำให้ปวดท้องเหมือนโดนบิด, อาเจียน และความดันโลหิตต่ำ ทั้งยังเสี่ยงภาวะลำไส้อุดตันกรณีอุจจาระหรืออาหารไม่สามารถไหลผ่านลำไส้ได้ทำให้ผายลม, คลื่นไส้อาเจียน และท้องอืดปวดแบบมวนท้อง
รายการอ้างอิง รสสุคนธ์ เรืองโพน และคณะ. (2563). ไส้เลื่อนบริเวณขาหนีบ. กรุงเทพฯ: งานการพยาบาลศัลยศาสตร์และศัลยศาสตร์ออร์โธปิดิกส์ ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศิริราช.