ไข้รากสาดใหญ่

สาเหตุของโรคไข้รากสาดใหญ่ หรือโรคสครับไทฟ์ส (Scrub typhus)

เกิดจากเชื้อแบคทีเรียในกลุ่มริกเก็ตเชีย (Rickettsia) ที่ชื่อว่า โอเรียนเทีย ซูซูกามูชิ (Orientia Tsutsugamushi) ตามธรรมชาติเป็นโรคติดต่อของสัตว์ตระกูลฟันแทะจำพวกหนู กระรอก และกระแต แต่สำหรับโรคไข้รากสาดใหญ่มีไรอ่อน (Chigger) เป็นพาหะนำโรค ซึ่งมีขนาดเล็กมากกว่า 1 มิลลิเมตรจนนักเดินป่าหรือเกษตรกรในพื้นที่เรือกสวนไม่ทันสังเกต เมื่อถูกไรอ่อนกัดสัตว์ฟันแทะที่มีเชื้อก่อโรคแล้วมากัดคน หรือถูกไรอ่อนที่มีเชื้ออยู่กัด ทำให้คนได้รับเชื้อเข้าสู่ร่างกายผ่านบาดแผลบริเวณผิวหนังที่ถูกกัด

อาการของโรคไข้รากสาดใหญ่

กลุ่มเสี่ยงโรคไข้รากสาดใหญ่

นักท่องเที่ยวที่นิยมเดินป่า

เกษตรกรในฤดูเก็บเกี่ยวข้าว ทำไร่ หรือเข้าไปในพื้นที่เกษตรกรรมที่มีตัวไรอ่อนอาศัยอยู่

แนวทางการวินิจฉัยโรคไข้รากสาดใหญ่

แพทย์สามารถวินิจฉัยโรคได้จากประวัติความเสี่ยง อาการแสดง โดยเฉพาะผื่นที่มีลักษณะเฉพาะ ทั้งยังสามารถวินิจฉัยจากการตรวจทางห้องปฏิบัติการ เช่น ผู้ป่วยโรคไข้รากสาดใหญ่มักมีเกล็ดเลือดต่ำ ค่าไตสูงขึ้น ค่าบิริรูบินสูงขึ้น การตรวจทางอิมมูนวิทยา การวินิจฉัยทางพันธุกรรมแบบพีซีอาร์จากเลือดและจากชิ้นเนื้อใกล้บริเวณผื่นที่คล้ายบุหรี่จี้

Q&A หลากคำถาม มีคำตอบ เกี่ยวกับ“โรคไข้รากสาดใหญ่”

อาการแบบใด ไม่ควรละเลยและต้องกลับไปพบแพทย์

– ดูแลรักษาแล้วอาการไม่ทุเลาภายใน 2-3 วัน

– มีภาวะซึม หน้ามืด ตัวเย็น

– ปวดหัว อาเจียน หายใจหอบ

– ปัสสาวะออกน้อยหรือไม่ออกเลย อุจจาระดำ

แนวทางการป้องกันโรคไข้รากสาดใหญ่?

– ปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนป้องกันโรคไข้รากสาดใหญ่

– สวมเสื้อผ้าให้มิดชิด เช่น เสื้อแขนยาว กางเกงขายาว

– ทาหรือฉีดยาป้องกันแมลงหรือยุง ที่มีส่วนประกอบของสารไดเอทิลโทลูเอไมด์ (DEET) 20-30% ทาซ้ำทุก 4-6 ชั่วโมง

– หลีกเลี่ยงเข้าไปในบริเวณที่มีตัวไรอ่อนชุกชุม เช่น ป่าโปร่ง ป่าละเมาะ ทุ่งหญ้า ชายป่า พุ่มไม้เตี้ย

– หลังออกจากป่า ควรอาบน้ำทำความสะอาดร่างกาย สระผม และนำเสื้อผ้าที่สวมใส่มาซักทำความสะอาดเพื่อกำจัดตัวไรอ่อนที่อาจติดมากับร่างกายหรือเสื้อผ้าได้

– คอยสังเกตตามร่างกาย โดยเฉพาะบริเวณข้อพับ ง่ามขา ซอกรักแร้ และรอยขอบกางเกงหรือขอบเสื้อในหลังจากเดินป่า