โรคตับอ่อนอักเสบ

ตับอ่อนอักเสบชนิดเฉียบพลัน (Acute Pancreatitis)

ตับอ่อนอักเสบบวมน้ำ (Interstitial Edematous Pancreatitis) เนื้อตับอ่อนบวม มีการสะสมของสารน้ำรอบตับอ่อน

ตับอ่อนอักเสบที่มีเนื้อตาย (Necrotizing Pancreatitis) เนื้อตายของตับอ่อนเกิดจากเลือดไปเลี้ยงไม่เพียงพอและมีเนื้อตายรอบตับอ่อน ส่วนใหญ่จะเกิดร่วมกัน อาจเกิดลักษณะใดลักษณะหนึ่งได้แต่ค่อนข้างน้อย

ตับอ่อนอักเสบชนิดเรื้อรัง

ดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมากและต่อเนื่องยาวนาน ส่วนใหญ่ดื่มมากกว่า 50 กรัมต่อวัน ไม่น้อยกว่า 5 ปี สารที่เกิดระหว่างกระบวนการย่อยสลายแอลกอฮอล์จะมีพิษต่อตับอ่อน ส่งผลให้เซลล์ตับอ่อนถูกทำลาย หากดื่มแอลกอฮอล์ต่อเนื่องเป็นเวลานานจนแคลเซียมเกาะที่ตับอ่อน เกิดพังผืดที่ตับอ่อน และนำไปสู่ภาวะตับอ่อนอักเสบเรื้อรังได้

นิ่วในถุงน้ำดีหลุดมาอุดมาหลุดตันท่อน้ำดีส่วนปลาย มีขนาดเล็กกว่า 5 มิลลิเมตร

มีไขมันไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูง อุจจาระเป็นสีเทาหรือสีซีดๆ โดยเฉพาะผู้ป่วยที่มีระดับไตรกลีเซอไรด์สูงกว่า 500 มก.ต่อเดซิลิตร

เนื้องอกตับอ่อน

ระดับแคลเซียมในเลือดสูง ทำให้ต่อมไทรอยด์ทำงานหนัก

ธาตุเหล็กในเลือดสูง

การติดเชื้อที่ตับอ่อน

โรคซิสติก ไฟโบรซิส (Cystic Fibrosis)

ภาวะไตวายเรื้อรัง

ระบบภูมิต้านทานผิดปกติ

อุบัติเหตุหรือการผ่าตัดในช่องท้อง

การใช้ยาบางชนิด เช่น เอสโตรเจน สเตียรอยด์ ยาปฏิชีวนะ หรือยาเคมีบำบัดบางชนิด

มีประวัติสมาชิกในครอบครัวเคยป่วยเป็นโรคเกี่ยวกับตับอ่อนมาก่อน โรคทางพันธุกรรมบางอย่างส่งผลต่อการสร้างอวัยวะตับไม่สมบูรณ์หรือบกพร่องในการสร้างเอนไซม์ในตับ

การเจาะเลือดตรวจหาเอนไซม์อะไมเลส (Amylase) และไลเปส (Lipase)

การอัลตราซาวนด์เพื่อตรวจว่าเป็นโรคอื่นที่อาจทำให้เกิดอาการหรือไม่ เช่น นิ่วในถุงน้ำดี

การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์

การส่องกล้องตรวจท่อทางเดินน้ำดีและตับอ่อน (ERCP)

ลดการทำงานของตับอ่อน ด้วยการงดน้ำ งดอาหาร ดูดน้ำย่อยกระเพาะอาหารออก การให้สารอาหารทางหลอดเลือดดำ

ให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำเพื่อรักษาสมดุลของร่างกายและป้องกันร่างกายขาดน้ำ

หากแพทย์วินิจฉัยว่ามีตับอ่อนอักเสบเกิดขึ้นและมีการทำงานที่ผิดปกติโดยตับอ่อนไม่สามารถผลิตเอนไซม์ที่ช่วยในการย่อยอาหาร แพทย์อาจสั่งให้ยาช่วยย่อยชนิดเม็ดหรือชนิดแคปซูลเพื่อช่วยให้การย่อยอาหารดีขึ้น

ถ้าระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติและไม่สามารถควบคุมได้ด้วยอาหารหรือยาชนิดรับประทาน อาจจำเป็นต้องให้อินซูลินทางชั้นใต้ผิวหนังหรือผ่านทางหลอดเลือดดำ

ในรายที่พบว่าเป็นนิ่วในถุงน้ำดีแพทย์อาจแนะนำให้ทำการรักษาการอุดตันของท่อน้ำดีด้วยวิธีการส่องกล้องเพื่อดึงนิ่วออก

การผ่าตัดตับอ่อน ในรายที่อาการหนักร่วมกับมีภาวะแทรกซ้อน เช่น มีเนื้อตายหรือติดเชื้อร่วมด้วย ถ้ารักษาแล้วอาการไม่ดีขึ้น อาจต้องใส่ท่อระบายบริเวณที่มีปัญหา ถ้ายังไม่ดีขึ้นอาจต้องผ่าตัดเอาเนื้อตายบริเวณตับอ่อนออก

หากตรวจพบนิ่วในถุงน้ำดี และเคยมีอาการจากนิ่วนั้น เช่น ถุงน้ำดีอักเสบ ตับอ่อนอักเสบ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับคำแนะนำในการดูแล หรือผ่าตัดนิ่วออกจากร่างกาย

ควรงดดื่มสุรา

เลี่ยงอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวสูง เช่น อาหารทอด ไขมันสัตว์ เนย มาการีน เครื่องในสัตว์ มันฝรั่งทอด รวมทั้งอาหารที่มีน้ำตาลมาก เช่น ขนมหวาน น้ำหวาน

ใช้ช้อนกลางเพื่อป้องกันการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ

ฉีดวัคซีนป้องกันการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบเอและบี