chat

มะเร็งไต (kidney cancer)

แม้โรคมะเร็งไตจะพบได้ไม่บ่อยเท่ามะเร็งชนิดอื่น ๆ อัตราส่วน 1.6 รายต่อประชากรแสนคน แต่ก็เป็นอันตราย เกิดจากเจริญเติบโตของเซลล์เนื้อเยื่อไตและกรวยไตที่ผิดปกติ เซลล์เหล่านี้จะแบ่งตัวอย่างควบคุมไม่ได้ หากไม่ได้รับการรักษาก็จะแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่นๆ เช่น ปอด และกระดูก ดังนั้น การตรวจคัดกรองเพื่อเข้ารับการรักษาอย่างทันท่วงทีย่อมเพิ่มโอกาสในการรักษาโรคมะเร็งไตให้หายได้มากยิ่งขึ้น เพราะไตเป็นอวัยวะส่วนหนึ่งของระบบทางเดินปัสสาวะ ช่วยกำจัดของเสียออกจากร่างกายผ่านทางระบบปัสสาวะ ควบคุมสมดุลน้ำในร่างกาย และผลิตฮอร์โมนที่จำเป็น จึงควรดูแลสุขภาพไตให้แข็งแรง

มะเร็งไต (kidney cancer) คืออะไร?

ชนิดของมะเร็งไต

ปัจจัยเสี่ยงให้เกิดโรคมะเร็งไต

การวินิจฉัยโรคมะเร็งไต

แนวทางการรักษาโรคมะเร็งไต

Q&A หลากคำถาม มีคำตอบ เกี่ยวกับมะเร็งไต

มะเร็งไต (kidney cancer) คืออะไร?

มะเร็งไต

มะเร็งไต คือ โรคมะเร็งชนิดหนึ่งซึ่งมีจุดกำเนิดที่ไต มะเร็งของเนื้อเยื่อไต (renal cell carcinoma) หรือเรียกอีกอย่างว่า มะเร็งของเซลล์ไต (renal cell cancer) ชนิดที่พบได้บ่อยที่สุด คือ มะเร็งเนื้อเยื่อไต เริ่มพัฒนามาจากเนื้องอกหนึ่งก้อนในไตข้างใดข้างหนึ่ง ทั้งยังสามารถพบการเกิดเนื้องอก 2 ก้อนหรือมากกว่าในไตข้างหนึ่ง หรือเนื้องอกหลายก้อนในไตทั้งสองข้างในเวลาเดียวกันได้เช่นกัน

ชนิดของมะเร็งไต

โรคมะเร็งไตแบ่งเป็น 2 ชนิดหลัก ได้แก่

มะเร็งเนื้อไต

มะเร็งไต

ในระยะแรกจะไม่ปรากฏอาการ มักตรวจพบได้จากการตรวจสุขภาพประจำปี เช่น ตรวจอัลตราซาวนด์ช่องท้อง อาการจะปรากฏเมื่อก้อนมะเร็งเริ่มขยายใหญ่จนสามารถคลำเจอก้อนเนื้อ หรือมีอาการปวดบริเวณเอว หรือท้องบริเวณใต้ชายโครงด้านใดด้านหนึ่ง บางรายมีปัสสาวะเป็นเลือดร่วมด้วย

มะเร็งกรวยไต

มะเร็งไต

มักปัสสาวะเป็นเลือด หรือตรวจเจอเม็ดเลือดแดงในปัสสาวะ นอกจากนี้ยังมีเนื้องอกที่ไตชนิดไม่ร้ายแรงอื่นๆ ที่พบบ่อย คือ Angiolipoma (AML) เนื้องอกของไขมันหลอดเลือดและกล้ามเนื้อเรียบ เนื้องอกชนิดนี้มักจะมีการฉีกขาดของหลอดเลือดเมื่อขนาดใหญ่กว่า 4 ซม. ทำให้เกิดอันตรายและภาวะแทรกซ้อนได้ จึงต้องทำการักษาโดยการผ่าตัดออกหรือทำให้ฝ่อลง แต่ถ้าขนาดเล็กใช้วิธีการเฝ้าระวังขนาดเป็นระยะๆ โดยอัลตราซาวนด์

ปัจจัยเสี่ยงให้เกิดโรคมะเร็งไต

พบมากในกลุ่มผู้สูงวัยอายุระหว่าง 50-70 ปี

พบในเพศชายมากกว่าเพศหญิงประมาณ 2 เท่า

ผู้ที่สูบบุหรี่มีแนวโน้มเป็นโรคมะเร็งไตมากกว่า โดย 1 ใน 3 ของผู้ป่วยมะเร็งไตมีสาเหตุมาจาก การสูบบุหรี่

ผู้ป่วยภาวะไตวายเรื้อรังที่ต้องฟอกเลือดต่อเนื่องเป็นเวลานาน

การถ่ายทอดทางพันธุกรรมจากประวัติมีบุคคลในครอบครัวเคยป่วยเป็นโรคมะเร็งไตมาก่อน

การสัมผัสสารเคมีหรือสารพิษบางชนิดต่อเนื่องเป็นเวลานาน เช่น แร่ใยหิน และแคดเมียม

อาการของโรคมะเร็งไต

ปัสสาวะมีเลือดปน เป็นสีชมพู แดง หรือน้ำตาล

ปวดบริเวณบั้นเอว ปวดหลังหรือด้านข้างลำตัว โดยอาการปวดไม่หายไป

คลำพบก้อนบริเวณชายโครง

อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร น้ำหนักลด

อ้วนหรือมีค่าดัชนีมวลกาย (BMI) มากกว่า 30 หน่วย เพราะน้ำหนักตัวที่มากเกินไปอาจทำให้เกิด ความเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนภายในร่างกาย ซึ่งอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อมะเร็งไตได้

มีไข้ติดต่อกันหลายสัปดาห์ ซึ่งไม่ได้เกิดจากเชื้อหวัดหรือเชื้อใด ๆ

อาการของโรคจำแนกได้ออกเป็นทั้งหมด 4 ระยะ ประกอบด้วย

มะเร็งไต
มะเร็งไต
มะเร็งไต
มะเร็งไต

การวินิจฉัยโรคมะเร็งไต

ตรวจเลือดและปัสสาวะ

ตรวจอัลตราซาวนด์, ตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT scan) หรือตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) เพื่อหาก้อนเนื้องอกหรือความผิดปกติอื่นๆ ในไต กรณีที่ตรวจด้วยภาพไม่ชัดเจน แพทย์อาจผ่าตัดเพื่อนำตัวอย่างเนื้อเยื่อจากก้อนเนื้องอกหรือจากบริเวนที่สงสัยมาตรวจ

กรณีที่พบเซลล์มะเร็ง แพทย์จะตรวจเพิ่มเติมเพื่อประเมินระยะของโรค เช่น เอกซเรย์ทรวงอก หรือตรวจกระดูก เพื่อดูว่ามะเร็งลุกลามไปยังปอดและกระดูกหรือไม่

แนวทางการรักษาโรคมะเร็งไต?

ใช้วิธีผ่าตัดเป็นแนวทางรักษาหลัก กรณีที่มะเร็งยังไม่แพร่กระจายออกนอกไต ทำได้ 2 ลักษณะ ขึ้นอยู่กับระยะ ขนาด และตำแหน่งของก้อนมะเร็ง

1) การผ่าตัดเอาเนื้อไตออกทั้งหมด (Radical nephrectomy) เป็นการตัดไตข้างใดข้างหนึ่งออกทั้งหมด อาจรวมถึงบริเวณอื่น ๆ ได้แก่ ต่อมหมวก ต่อมน้ำเหลือง และเนื้อเยื่อไขมัน

2) การผ่าตัดเอาเนื้อไตออกบางส่วน (Partial nephrectomy) เป็นการผ่าตัดเอาเฉพาะส่วนที่เป็นเนื้องอกร้ายออก ใช้ในกรณีที่ก้อนมะเร็งยังมีขนาดเล็ก นอกจากนี้ ยังใช้วิธีฉายรังสี เป็นการใช้รังสีพลังงานสูงทำลายสารพันธุกรรม (DNA) ภายในเซลล์มะเร็งเพื่อหยุดยั้งการเจริญเติบโตและทำให้เซลล์มะเร็งตายไปในที่สุด, ให้ยาเคมีบำบัด เพื่อทำลายหรือหยุดยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง, ยากระตุ้นภูมิคุ้มกัน กรณีทีมีเซลล์มะเร็งกระจายไปที่ระยะอื่นแล้ว หรือมะเร็งไตที่กลับมาเป็นซ้ำ และการให้ยาเฉพาะเจาะจงมุ่งเป้ามี 2 กลุ่ม คือ กลุ่มยาที่ออกฤทธิ์ยับยั้งการสร้างเส้นเลือดที่ไปเลี้ยงเซลล์มะเร็ง และกลุ่มยาที่ออกฤทธิ์ไปยับยั้งกลไกภายในเซลล์ที่เกี่ยวข้องกับการเจริญเติบโตของมะเร็ง ร่วมกับการดูแลชะลอไตไม่ให้เสื่อม หรือกรณีที่เสื่อมแล้วการรักษาจะเป็นไปตามสภาวะของไต

Q&A หลากคำถาม มีคำตอบ เกี่ยวกับ“มะเร็งไต”

ถาม
ตอบ

อาหารที่ควรหลีกเลี่ยงสำหรับผู้ป่วยมะเร็งไต?

– อาหารที่มีฟอสฟอรัสสูงจำพวกนม ถั่ว ไข่แดง ชา กาแฟ น้ำอัดลม ฯลฯ

– อาหารที่มีโพแทสเซียมสูงจำพวกผักสีเขีวเข้มและผลไม้สีเหลืองหรือส้ม

– อาหารที่มีโซเดียมสูง เช่น เครื่องปรุงรส กะปิ ปลาร้า อาหารสำเร็จรูป-กึ่งสำเร็จรูป น้ำซุปชาบู-ก๋วยเตี๋ยว

– อาหารที่มีน้ำตาลจำพวกขนมหวาน เบเกอรี่ ผลไม้แปรรูป ฯลฯ

ถาม
ตอบ

ภาวะแทรกซ้อนจากมะเร็งไต?

โรคมะเร็งไตอาจทำให้ผู้ป่วยเกิดภาวะแทรกซ้อนบางอย่างได้ เช่น ความดันโลหิตสูง แคลเซียมในเลือดสูง ร่างกายผลิตเม็ดเลือดแดงมากขึ้น เกิดความผิดปกติขึ้นที่ตับและม้าม หรือมะเร็งแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่น เช่น ปอด กระดูก เป็นต้น

ถาม
ตอบ

มะเร็งต่อมหมวกไตต่างจากมะเร็งไตอย่างไร?

มะเร็งต่อมหมวกไต เกิดจากความผิดปกติของฮอร์โมนที่ผลิตโดยต่อมหมวกไต แบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ 1) มะเร็งต่อมหมวกไตชั้นนอก ทำให้เกิดการหลั่งฮอร์โมนผิดปกติ จะเกิดอาการหน้าอ้วนกลม ตัวบวมฉุ เป็นรอยช้ำง่าย ปัสสาวะบ่อย หิวกระหายน้ำบ่อย ความดันโลหิตสูง กล้ามเนื้ออ่อนแรง ไม่มีประจำเดือน น้ำตาลในเลือดสูง อารมณ์แปรปรวนจากฮอร์โมนอะดรีนาลีนมากเกิน 2) มะเร็งต่อมหมวกไตชั้นใน มีผลกับระบบหัวใจและหลอดเลือด ผู้ป่วยจะความดันโลหิตสูง ใจเต้นเร็ว เหงื่อออกง่าย ท้องผูก ปวดท้อง คลื่นไส้อาเจียน ระดับน้ำตาลในเลือดสูง อ่อนเพลีย มือสั่น เป็นต้น

หัตถการของศูนย์อายุรกรรม

เกร็ดความรู้

เพิ่มเติม