chat

มะเร็งกล่องเสียง

มะเร็งกล่องเสียง (Laryngeal Cancer) เป็นโรคที่เกิดจากเซลล์หรือเนื้อเยื่อบริเวณกล่องเสียงได้รับความเสียหายและเจริญเติบโตผิดปกติจนกลายเป็นเนื้อร้ายบริเวณเนื้อเยื่อบุผิวกล่องเสียง พบในผู้ชายมากกว่าผู้หญิงประมาณ 10 เท่า และพบบ่อยในผู้สูงอายุที่มีประวัติสูบบุหรี่จัดเป็นเวลายาวนาน โดยเฉลี่ยอายุของผู้ป่วยโรคนี้อยู่ระหว่าง 50-70 ปี ผู้ป่วยมะเร็งกล่องเสียงที่ไม่ได้รับการรักษามักจะเสียชีวิตภายใน 1 ปี เกิดจากการลุกลามของมะเร็งจนอุดกล่องเสียงทำให้หายใจไม่สะดวก หรือลุกลามไปยังหลอดเลือดแดงใหญ่ของลำคอทำให้เลือดออกผิดปกติ หรือกดหลอดอาหารจนไม่สามารถกลืนอาหารได้

กล่องเสียงอยู่ตรงไหน?

สาเหตุของการเกิดมะเร็งกล่องเสียง

อาการของมะเร็งกล่องเสียง

แนวทางการตรวจวินิจฉัยมะเร็งกล่องเสียง

แนวทางการรักษามะเร็งกล่องเสียง

Q&A หลากคำถาม มีคำตอบ เกี่ยวกับมะเร็งกล่องเสียง

กล่องเสียงอยู่ตรงไหน?

มะเร็งกล่องเสียง

กล่องเสียง อยู่บริเวณด้านหน้าลำคอ ขนาดเฉลี่ย 5 เซนติเมตร ประกอบด้วยกล้ามเนื้อสองแถบทำหน้าที่เป็นสายเสียง และมีกระดูกอ่อนอยู่ด้านหน้า แบ่งออกเป็นสามส่วน คือส่วนบน ส่วนกลาง และส่วนล่าง การเปิด-ปิด ของกล่องเสียงจะสัมพันธ์กับการหายใจ การพูด และการกลืนอาหาร

สาเหตุของการเกิดมะเร็งกล่องเสียง

มะเร็งกล่องเสียง

สูบบุหรี่จัดต่อเนื่องกันยาวนาน ควันบุหรี่ทำให้ขนกวัดซึ่งเป็นขนละเอียดอ่อนของเยื่อบุกล่องเสียงหยุดการเคลื่อนไหว หรือเคลื่อนไหวช้าลง มีสารระคายเคืองค้างอยู่ ทำให้เยื่อบุกล่องเสียงหนาตัวขึ้นจนเกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพเซลล์กลายเป็นเซลล์มะเร็งได้

มะเร็งกล่องเสียง

การดื่มแอลกอฮอล์ สามารถกระตุ้นเยื่อบุของกล่องเสียงจนเกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพเซลล์ กลายเป็นเซลล์มะเร็งได้

การอักเสบเรื้อรังของเยื่อบุกล่องเสียง เช่น เจ็บคอ หรือหลอดลมอักเสบเรื้อรัง

มะเร็งกล่องเสียง

มลพิษทางอากาศ สูดดมอากาศเป็นพิษ เช่น ก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ ฝุ่นละออง ควัน สารเคมีจากโรงงานอุตสาหกรรม

การติดเชื้อไวรัส ทำให้เซลล์แบ่งตัวผิดปกติได้ เช่น ติดเชื้อเอชพีวี (Human Papilloma Virus) มัก แพร่กระจายผ่านการมีเพศสัมพันธ์ทางปาก

สัมผัสสารเคมีบางชนิด เช่น แร่ใยหิน ถ่านหิน ขี้เลื่อย นิกเกิล ควันของดีเซล ควันของกรดซัลฟูริก ฟอร์มาลดีไฮด์ (สารเคมีที่ใช้เป็นส่วนประกอบในการผลิตสีหรือเครื่องสำอาง) ไอโซโพรพิลแอลกอฮอล์ (สารเคมีที่เป็นตัวทำละลายในผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด)

โรคทางพันธุกรรม เช่น โรคโลหิตจางจากไขกระดูกฝ่อ (Fanconi Anemia)

เคยมีประวัติสมาชิกในครอบครัวป่วยเป็นมะเร็งกล่องเสียง

อาการของมะเร็งกล่องเสียง

มีเสียงแหบมากขึ้นเรื่อย ๆ

กลืนอาหารลำบาก กลืนติดขัด กลืนเจ็บ กลืนสำลัก

หายใจติดขัด หายใจลำบาก หายใจไม่ออก

เบื่ออาหาร น้ำหนักลด

มีก้อนข้างลำคอโตจากเซลล์มะเร็งลุกลามไปยังต่อมน้ำเหลือง

ไอมีเสมหะปนเลือด

เจ็บคอหรือไอเรื้อรัง

แนวทางการตรวจวินิจฉัยมะเร็งกล่องเสียง

มะเร็งกล่องเสียง

ใช้กล้องส่องตรวจในโพรงจมูกและลำคอ โดยใช้ท่อขนาดเล็กสอดเข้าทางรูจมูกลงไปยังลำคอ

ใช้กล้องส่องตรวจในกล่องเสียง กรณีที่ไม่สามารถใช้กล้องส่องตรวจในโพรงจมูกได้ จะใช้ท่อที่มี ขนาดใหญ่และแข็งกว่าสอดเข้าทางปาก

ตรวจด้วยรังสีวินิจฉัย ได้แก่ ตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) หรือคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI)

ตรวจความเปลี่ยนแปลงทางชีวเคมี (PET Scan) หรือการอัลตราซาวนด์ (Ultrasound) เพื่อหา ตำแหน่งของการเกิดมะเร็งและประเมินการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็ง

ตรวจชิ้นเนื้อ โดยตัดตัวอย่างชิ้นเนื้อบริเวณกล่องเสียงไปตรวจหาเซลล์มะเร็ง

ใช้เข็มเจาะเพื่อดูดเซลล์ไปตรวจ (Needle Aspiration) กรณีผู้ป่วยมีก้อนนูนบริเวณลำคอ

แนวทางการรักษามะเร็งกล่องเสียง

ฉายรังสีโดยใช้แสงที่มีพลังงานสูงกำจัดเซลล์มะเร็ง มักใช้รักษาผู้ป่วยระยะแรก เพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ หรือใช้รักษาร่วมกับเคมีบำบัด

การทำเคมีบำบัด โดยใช้ยาที่มีคุณสมบัติทำลายหรือยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง เพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ ใช้รักษาร่วมกับการฉายรังสีได้ แพทย์จะฉีดยาเข้าเส้นเลือด 1 ครั้งทุก 3–4 สัปดาห์ ไม่เกิน 6 เดือน

ยามุ่งเป้า เป็นการรักษาโดยใช้ยาหรือสารอื่น ๆ เพื่อโจมตีเซลล์มะเร็งไม่ให้แพร่กระจายมากขึ้น สำหรับมะเร็งกล่องเสียงจะใช้ยาซีทูซิแมบ (Cetuximab) เพื่อระงับโปรตีนที่ช่วยให้เซลล์มะเร็งเติบโต อาจใช้ร่วมกับการฉายรังสีกรณีที่รักษาด้วยเคมีบำบัดไม่ได้

การผ่าตัดรักษามะเร็งกล่องเสียงจะแตกต่างกันไปตามระยะของโรค ถ้าเป็นมะเร็งกล่องเสียง ระยะแรกแพทย์จะผ่าตัดนำเนื้องอกออกมาโดยไม่ยุ่งเกี่ยวกับกล่องเสียง ระยะกลางแพทย์จะผ่าตัดกล่องเสียงและสายเสียงในส่วนที่ได้รับผลกระทบจากเซลล์มะเร็งออกเพียงบางส่วน ส่วนระยะหลัง จะผ่าตัดกำจัดกล่องเสียงและสายเสียงทั้งหมดที่ได้รับผลกระทบจากเซลล์มะเร็ง รวมถึงต่อมน้ำเหลืองหากมีการลุกลาม กรณีที่พูดไม่ได้จากการนำกล่องเสียงออก แพทย์อาจให้ฝึกพูดโดยใช้ลมจากกระเพาะอาหารช่วย (Esophageal Speech) หรือใช้อุปกรณ์ช่วยอื่น เช่น กล่องเสียงเทียม (Voice Prosthesis) และอุปกรณ์ช่วยพูด (Electrolarynx)

Q&A หลากคำถาม มีคำตอบ เกี่ยวกับ“มะเร็งกล่องเสียง”

ถาม
ตอบ

แนวทางการป้องกันมะเร็งกล่องเสียง?

– ไม่สูบบุหรี่หรือดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

– ฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อเอชพีวี เพื่อป้องกันการติดเชื้อและลดความเสี่ยงเป็นมะเร็งกล่องเสียง

ถาม
ตอบ

อาการเสียงแหบ อาจเกิดจากความผิดปกติของกล่องเสียงด้วยสาเหตุอะไรอีกบ้าง?

– กล่องเสียงอักเสบ (laryngitis) จากการติดเชื้อ มีอาการเจ็บคอ ไอร่วมกับเสียงแหบ มักหายได้ ภายใน 1-2 สัปดาห์

มะเร็งกล่องเสียง

– กล่องเสียงอักเสบ จากการใช้เสียงมาก เช่น ร้องเพลง สอนหนังสือ เมื่อหยุดใช้เสียงอาการจะดีขึ้น

– โรคกรดไหลย้อน มักเสียงแหบหลังตื่นนอน เป็นทุกวันติดต่อกันร่วมเดือน ผู้ป่วยอาจแสบท้อง เรอเปรี้ยวขึ้นลำคอ แต่ไม่มีอาการเลือดออกปนเสมหะหรือมีก้อนแข็งข้างลำคอ

– ติ่งเนื้อหรือปุ่มเนื้อที่สายเสียง เป็นเนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรง หายได้เองหรือรักษาด้วยการตัดออก ผู้ป่วยมักมีอาการเสียงแหบเรื้อรังเกิน 3 สัปดาห์ขึ้นไป คล้ายกับมะเร็งกล่องเสียง

– ภาวะขาดไทรอยด์ (hypothyroidism) ผู้ป่วยมักมีอาการเสียงแหบ ร่วมกับหน้าและหนังตาบวม ผมบาง ผิวหนังหยาบแห้ง ขี้หนาว ท้องผูก

บทความโดย พญ.อรอุมา ศรีวานิชวิพัฒน์