Yanhee
chat

ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน

‘กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน’ เป็นภาวะที่เลือดไม่สามารถไหลเวียนไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจได้เพียงพอ จากการตีบตันของหลอดเลือดแดงที่ส่งเลือดไปเลี้ยงหัวใจ ส่งผลให้หัวใจขาดออกซิเจนและสารอาหาร ทำให้เซลล์กล้ามเนื้อหัวใจเริ่มตายภายในเวลาอันสั้น ทำให้หัวใจหยุดเต้นและเสียชีวิตได้ ทั้งนี้ การรักษาที่รวดเร็วจะช่วยลดโอกาสเกิดภาวะหัวใจล้มเหลว ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ และลดความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตกะทันหัน

ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน คืออะไร?

อาการของภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน?

สาเหตุของภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน?

ใครมีความเสี่ยงเกิดภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน?

แนวทางการรักษาภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน?

Q&A หลากคำถาม มีคำตอบ เกี่ยวกับภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน

ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน คืออะไร?

ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน

ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (Acute Coronary Syndrome-ACS) หมายถึง กลุ่มอาการที่กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดอย่างรุนแรงและเฉียบพลัน แบ่งตามลักษณะทางคลื่นไฟฟ้าหัวใจเบื้องต้นได้ 2 กลุ่ม

กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดพบการยกตัวผิดปกติของช่วง ST (Stem2) ในคลื่นไฟฟ้าหัวใจกลุ่มนี้สื่อถึงการอุดตันของหลอดเลือดหัวใจรุนแรง ต้องได้รับการประเมินเพื่อเปิดหลอดเลือดหัวใจอย่างเร่งด่วน

กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดที่ไม่พบการยกตัวของช่วง ST (NSTE-Acs) ในคลื่นไฟฟ้าหัวใจกลุ่มนี้ผู้ป่วยอาจมีคลื่นไฟฟ้าหัวใจปกติหรือผิดปกติก็ได้ แต่จะพบการเปลี่ยนแปลงอาจจะเพิ่มขึ้นหรือลดลงของค่า cardiac enzyme (Troponin) หรือมีอาการที่เข้าได้กับหัวใจขาดเลือดแต่ค่า enzyme ปกติก็ได้

อาการของภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน

ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน

เจ็บแน่นหน้าอก หรือใต้หน้าอก ลักษณะเจ็บหนัก ๆ เหมือนโดนกดทับหรือบีบรัด อาจร้าวไปที่แขน ไหล่ คอ หรือกราม รู้สึกเจ็บประมาณ 5-10 นาที อาจถูกกระตุ้นโดยการออกแรง หรือภาวะเครียด อาการจะดีขึ้นเมื่อได้พัก ในภาวะกล้ามเนื้อโรคหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันจะมีอาการเจ็บแน่นหน้าอกอย่างต่อเนื่อง

ในผู้สูงอายุ หรือผู้ป่วยเบาหวานอาจมีอาการเดินเหนื่อย อ่อนเพลีย คลื่นไส้ โดยที่อาการเจ็บหน้าอก อาจจะไม่ชัดเจนได้

เหนื่อยขณะออกแรง

มีเหงื่อซึมตามร่างกายร่วมกับอาการใจสั่น คลื่นไส้ หรืออาเจียน

ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน

เหนื่อยมาก หายใจลำบาก นอนราบไม่ได้ เป็นสัญญาณของภาวะหัวใจล้มเหลวร่วมด้วย

หมดสติหรือหัวใจหยุดเต้น

สาเหตุของภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน

การสะสมไขมันและคอเลสเตอรอลที่ผนังหลอดเลือดมานานจนหลอดเลือดตีบแคบ

การปริแตกของคราบไขมันทำให้ร่างกายกระตุ้นเกล็ดเลือดมาเกาะตัวกันกลายเป็นลิ่มเลือด

ลิ่มเลือดอุดตันเฉียบพลันจะอุดกั้นทางเดินเลือดในหลอดเลือดหัวใจ ทำให้เลือดผ่านไปไม่ได้

ในบางรายเกิดจากหลอดเลือดหัวใจหดเกร็ง กรณีที่ไม่มีการตีบของหลอดเลือด แต่หลอดเลือดหด เกร็งฉับพลัน ส่งผลให้เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงหัวใจไม่พอ

โอกาสและความเสี่ยงของการเกิดภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน

ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน

แนวทางการรักษาภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน

การรักษาแพทย์จะพิจารณาตามชนิดของกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด, ความรุนแรง, โรคร่วม, และความเสี่ยงเลือดออก โดยมีวิธีการดังนี้

รักษาด้วยการขยายหลอดเลือดหัวใจด้วยบอลลูนและใส่ขดลวด (PCI) เป็นการรักษากล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันที่พิจารณาเป็นลำดับแรก ซึ่งต้องดำเนินการเปิดหลอดเลือดหัวใจโดยเร็วที่สุด เพราะยิ่งเปิดหลอดเลือดได้เร็ว ยิ่งลดความเสียหายต่อกล้ามเนื้อหัวใจ

รักษาด้วยการผ่าตัดทำทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจ (CABG) พิจารณาในรายที่มีหลอดเลือดตีบหลายตำแหน่งหรือกายวิภาคไม่เหมาะกับการใส่ขดลวด PCI หรือตามดุลยพินิจของทีมแพทย์

รักษาด้วยยาละลายลิ่มเลือดเพื่อช่วยเปิดหลอดเลือด ในบางรายที่ไม่สามารถใส่ขดลวด PCI ได้ในเวลาที่เหมาะสมและไม่มีข้อห้าม

การให้ยาต้านเกล็ดเลือดเพื่อลดการอุดตันในหลอดเลือดหัวใจ, การใช้ยากลุ่ม Beta-Blocker, การใช้ยากลุ่ม ACE inhibitors/ARB เพื่อลดภาวะของหัวใจและควบคุมความดัน

Q&A หลากคำถาม มีคำตอบ เกี่ยวกับภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน

ถาม
ตอบ

แนวทางการปฏิบัติตัวของผู้มีภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน?

– เมื่อเจ็บหน้าอก หรือสงสัยภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน ให้หยุดกิจกรรมนั้นๆ ทันที นั่งหรือนอนพัก และโทรแจ้งระบบการแพทย์ฉุกเฉินทันที หรือให้ผู้อื่นพาไปโรงพยาบาล ไม่ควรไปโรงพยาบาลด้วยตัวเอง และไม่ควรรอดูว่าอาการจะหายหรือไม่

– การใช้ยาอมใต้ลิ้นควรใช้เฉพาะผู้ที่แพทย์เคยสั่งยาให้หรือตามคำแนะนำของแพทย์ ไม่ควรนำมาใช้เอง

– หลีกเลี่ยงการเบ่งถ่ายอุจจาระแรงๆ

– หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารที่มีไขมันหรือคอเลสเตอรอลสูง

– งดสูบบุหรี่และงดดื่มแอลกอฮอล์

– ตรวจสุขภาพและประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจตามอายุ และปัจจัยเสี่ยง เช่น ความดันโลหิต ระดับน้ำตาล ไขมันในเลือด ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) หรือการตรวจเฉพาะทางอื่น ๆ ตามอาการและความเสี่ยง

ถาม
ตอบ

วิธีการตรวจวินิจฉัยภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน?

– การซักประวัติและตรวจร่างกาย แพทย์จะสอบถามอาการเจ็บหน้าอก ปัจจัยเสี่ยง และประวัติครอบครัว ร่วมกับการตรวจชีพจร ความดัน และฟังเสียงหัวใจ เพื่อประเมินร่างกายเบื้องต้น

– ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) เป็นการตรวจหาความผิดปกติของคลื่นหัวใจที่บ่งชี้ถึงภาวะหัวใจขาดเลือด

– ตรวจเลือด cardiac enzyme หรือ Troponin ในบางรายอาจต้องตรวจซ้ำหลายครั้ง

– อัลตราซาวนด์หัวใจ (echocardiography) เพื่อประเมินการบีบตัวของกล้ามเนื้อหัวใจและภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดร่วม

– การฉีดสีหลอดเลือดหัวใจ (Coronary Angiography) ใส่สายสวนขนาดเล็กผ่านหลอดเลือดแดงเพื่อฉีดสารทึบรังสี เพื่อดูตำแหน่งและความรุนแรงของหลอดเลือดตีบ และอาจให้การรักษาด้วย PCI ในคราวเดียวกัน

– การตรวจหลอดเลือดหัวใจด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Coronary angiography) พิจารณาการทำในบางราย หลังได้รับการประเมินแล้วเพื่อดูหลอดเลือดหัวใจ

บทความโดย นพ.ศุภวิชญ์ สอนดี

หัตถการของศูนย์หัวใจ

เกร็ดความรู้

เพิ่มเติม
chat