น้ำนมแม่

“น้ำนมแม่ ”ถือเป็นอาหารที่ดีที่สุดของทารก โดยเฉพาะระยะแรกหลังคลอด ทารกทุกคนควรได้รับการเลี้ยงดูด้วยนมแม่ก่อน จนถึงอายุประมาณ 4-6 เดือน หลังจากนั้นควรให้ทารกกินน้ำนมต่อไป โดยให้เป็นอาหารเสริม และให้อาหารเสริมอย่างอื่นในปริมาณมากขึ้นเรื่อย ๆ ส่วนน้ำนมผสมที่ใช้เลี้ยงทารกแรกเกิด ควรใช้เมื่อแม่มีความจำเป็นจริง ๆ เช่น ปัญหาเรื่องสุขภาพ ปัญหาจากหัวนม หรือปัญหาเศรษฐกิจที่ต้องทำงานนอกบ้าน

อาหารทารก (แรกเกิด – 1 ปี)

0-3 เดือน

– นมแม่เพียงอย่างเดียว

4 เดือน

– นมแม่ ข้าวบดผสมไข่แดงสุก ¼ ฟอง

– น้ำแกงจืดสลับกับกล้วยน้ำว้าสุกบด

5 เดือน

– นมแม่ ข้าวบดผสมเนื้อปลาบด น้ำแกงจืด สลับไข่แดงต้มสุก 1 ฟอง

6 เดือน

– นมแม่ ข้าวบดผสมเนื้อปลาหรือไข่ ใส่ผักสุกบด น้ำแกงจืดและผลไม้สุก แทนนมแม่ได้ 1 มื้อ

7 เดือน

– นมแม่และอาหารอื่นเช่นเดียวกับ 6 เดือน ให้เนื้อสัตว์หรือตับบด สลับกับปลาหรือไข่

8-10 เดือน

– นมแม่และอาหารอื่น เช่นเดียวกับ 7 เดือน ได้เพิ่มเป็น 2 มื้อ

10-12 เดือน

– นมแม่และอาหารอื่น เช่นเดียวกับ 8-10 เดือน แต่เพิ่มเป็น 3 มื้อ

ปัจจุบันพบว่า ทารกที่ได้รับการเลี้ยงดูด้วยน้ำนมแม่มีจำนวนลดลงเรื่อย ๆ ทั้งนี้อาจเป็นเพราะการโฆษณาของบริษัทที่ผลิตและจำหน่ายนมผสมที่มีอยู่แพร่หลาย หรือเป็นยุคที่ผู้หญิงส่วนใหญ่ต้องทำงานนอกบ้าน ทำให้ไม่มีเวลา เป็นต้น แต่การใช้นมผสมนั้น ถ้าผสมไม่ได้ตามสัดส่วน เตรียมไม่ถูกสุขลักษณะ ปัญหาที่ตามมา ทารกอาจจะเกิดโรคท้องเสีย หรือโรคติดเชื้อตามมาได้ และปัญหาที่เกิดขึ้นจากการที่ทารกไม่ได้น้ำนมแม่ คือ โรคขาดสารอาหาร โปรตีนและแคลอรี่ โรคทางเดินหายใจอักเสบ เป็นต้น

มาดูกันค่ะว่าประโยชน์ของน้ำนมแม่นั้นมีอะไรบ้าง?

• มีสารอาหารที่ครบถ้วน ทั้งโปรตีน ไขมัน คาร์โบไฮเดรท วิตามินและเกลือแร่ โดยเฉพาะน้ำนมที่ออกมา ในระยะ 4-6 วันแรก จะมีปริมาณโปรตีน เกลือแร่และภูมิคุ้มกันโรคสูงกว่าน้ำนมในระยะต่อมา
• ประหยัด สะดวก สะอาด และปลอดภัย
• ทารกมีภูมิต้านทานต่อโรคติดเชื้อสูง
• ผลดีต่อจิตใจ และเป็นการสร้างสัมพันธ์ที่ดีทั้งแม่และลูก
• ลดปัญหาทารกเกิดโรคภูมิแพ้ เนื่องจากในน้ำนมแม่จะไม่มีโปรตีนที่เป็นสาเหตุทำให้เกิดโรคภูมิแพ้
• ทารกไม่เกิดปัญหาโรคอ้วนตามมา เนื่องจากในน้ำนมแม่จะมีปริมาณที่พอเหมาะกับทารก เมื่อเด็กกินจนอิ่มแล้วก็จะหมดพอดี ซึ่งต่างจากการเลี้ยงนมผสม ซึ่งคุณแม่มักจะพยายามให้ทารกกินให้หมดขวด ซึ่งอาจเกิดปัญหาทารกได้รับน้ำนมผสมมากเกินไป
• ผลดีต่อตัวแม่ โดยทั่วไปพบว่า มารดาที่เลี้ยงทารกด้วยนมแม่ จะเริ่มมีประจำเดือนประมาณ 8-12 เดือนหลังคลอด ในขณะที่ถ้าเลี้ยงด้วยนมผสม จะประมาณ 2-4 เดือน หลังคลอด ซึ่งจะเป็นประโยชน์ในด้านการวางแผนครอบครัว และผลดีที่แม่ได้รับคือ ช่วยให้มดลูกหดตัวเข้าช่องเชิงกรานได้ดี และที่สำคัญอาจช่วยลดปัญหาความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งของเต้านมได้อีกด้วย

“ น้ำนมแม่มีแต่ประโยชน์  และไม่เกิดโทษ  ถ้ามีโอกาสคุณแม่ทั้งมือเก่ามือใหม่ลองหันมาเลี้ยงลูกด้วยน้ำนมตนเองแทนนมผสมกันเถอะ ประโยชน์มีแต่จะตกกับลูกน้อยตลอดจนตัวคุณแม่เองอย่างที่เขียนเล่าไปข้างต้นนั่นล่ะค่ะ ”