ต้อหิน

รู้จักต้อหิน

ต้อหิน (GLAUCOMA) เป็นโรคตาที่เกิดจากความดันลูกตาขึ้นสูงจนทำให้มีการเปลี่ยนแปลงและทำลายขั้วประสาทตาและส่งผลให้เกิดการสูญเสียลานสายตาในที่สุด โรคต้อหินพบได้บ่อยในผู้สูงอายุ และเป็นสาเหตุของตาบอดเป็นอันดับสองรองจากต้อกระจก

ภายในลูกตาของคนเราจะมีการสร้างของเหลวขึ้นมาในช่องหน้าลูกตา และระบายออกจากลูกตาบริเวณมุมม่านตา ซึ่งขนาดของมุมม่านตาแต่ละคนนั้นแคบกว้างแตกต่างกันขึ้นกับขนาดและรูปร่างของลูกตา, กรรมพันธุ์, เชื้อชาติ หากของเหลวที่สร้างขึ้นในลูกตาระบายออกจากลูกตาได้น้อยจะทำให้ลูกตาตึง และความดันลูกตาสูงได้

ต้อหินแบ่งได้ทั่ว ๆ ไปเป็น 2 ชนิด

• ต้อหินมุมเปิด
• ต้อหินมุมปิด

ต้อหินมุมเปิด

เป็นต้อหินที่มุมตาเปิด (ทราบได้จากการตรวจมุมตาโดยจักษุแพทย์) มีการเปลี่ยนแปลงทางชีวเคมี และกายภาพบางอย่างทำให้มุมตาไม่สามารถระบายน้ำออกนอกลูกตาได้ตามปกติ ความดันตาจึงสูงขึ้น โรคจะดำเนินไปช้า ๆ ไม่มีอาการเจ็บปวด ประสาทตาจะถูกทำลายจากความดันที่สูงจนทำให้ลานสายตาแคบลง และอาจมีการมองเห็นแย่ลง ผู้ป่วยจึงมาพบแพทย์

ผู้ที่มีความเสี่ยงต่อต้อหินมุมเปิด

มีกรรมพันธุ์ในครอบครัวเป็นโรคต้อหินมุมเปิด

ผู้ที่เป็นโรคเกี่ยวกับการไหลเวียนเลือด เช่น ความดันโลหิตสูง, โรคหลอดเลือดอักเสบ

ผู้ที่เป็นเบาหวาน

ผู้ที่มีสายตาสั้นมาก ๆ

ต้อหินมุมปิด

คือต้อหินที่มีมุมตาปิดทำให้ของเหลวในลูกตาไหลออกจากตาไม่ได้ ความดันลูกตาจึงสูงขึ้นอาจมีอาการเฉียบพลันได้ โดยมีอาการปวดตารุนแรง คลื่นไส้ อาเจียน ปวดศีรษะในข้างที่มีต้อหินเฉียบพลัน ตามัวลง มองเห็นสีรุ้งรอบดวงไฟ ตาแดง นอกจากนี้ต้อหินมุมปิดอาจมีอาการเรื้อรังได้ ไม่ปวดตาแต่ตรวจพบความดันตาสูงและการมองเห็นแคบลง ต้อหินมุมปิดมักพบในชาวเอเชียมากกว่าชาวตะวันตก โดยเฉพาะผู้ที่มีเชื้อสายจีน ผู้ที่สายตายาวมาก (ไม่รวมถึงสายตายาวตามอายุ)

อาการของโรคต้อหิน

ต้อหินระยะแรกอาจจะเป็นการยากที่จะวินิจฉัยได้ ต้อหินบางชนิด เช่น ต้อหินมุมเปิดจะสังเกตว่าไม่ค่อยพบอาการผิดปกติในระยะแรก เมื่อเป็นมากขึ้นจะรู้สึกว่าตามัวมองด้านข้างไม่เห็นต้องหันหน้าไปดู ถ้าเป็นต้อหินชนิดมุมปิดจะมีอาการตาแดง ม่านตาขยาย ทำให้ตามัว ปวดตา ต้อหินชนิดนี้จะมาหาจักษุแพทย์เร็ว เนื่องจากทรมานจากการปวด และตามัว

ต้อหินทั้ง 2 ประเภท คือ ทั้งจากต้อหินมุมเปิดและต้อหินมุมปิด รักษาโดยการควบคุมความดันตาสม่ำเสมอ ก็จะทุเลาการเสื่อมของประสาทตาได้ แต่ถ้าควบคุมความดันตาไม่ดี ผู้ป่วยไม่รักษา ประสาทตาจะเสื่อมไปเรื่อย ๆ เมื่อนานเข้าสายตาจะมัวมากขึ้น และอาจจะตาบอดได้

การรักษาโรคต้อหิน

• การใช้ยาหยอดตาและยากินลดความดันลูกตา สำหรับผู้ที่เป็นต้อหินระยะเริ่มแรกที่ความดันลูกตาไม่สูงมาก
• การรักษาด้วยการยิงเลเซอร์ขึ้นกับชนิดของต้อหินที่เป็น หลักการเพื่อช่วยทำให้มุมม่านตาระบายน้ำออกจากลูกตาได้ดีขึ้น ความดันตาจะได้ลดลง
• การรักษาด้วยการผ่าตัดทำในกรณีที่คุมความดันด้วยยาหยอด ยากินหรือยิงแสงเลเซอร์ไม่ได้ผล และมีการสูญเสียของลานสายตาอย่างต่อเนื่อง

จุดประสงค์ของการรักษาต้อหิน ก็เพื่อป้องกันการสูญเสียลานสายตาและการมองเห็น โดยการลดความดันตาให้ลงมาในระดับที่ปลอดภัยไม่ทำลายลานสายตาและขั้วประสาทตาของแต่ละคน ซึ่งการรักษาอาจใช้ร่วมกันหลายวิธี และต้องใช้ยารวมทั้งการติดตามผลอย่างสม่ำเสมอ ผู้ป่วยจึงต้องมารับการตรวจวัดความดันตา และตรวจลานสายตาเป็นระยะ