chat

ตรวจพังผืดและไขมันพอกตับด้วยเครื่องไฟโบรสแกน (Fibro Scan)

ตับเป็นอวัยวะภายในที่อ่อนไหวง่าย เมื่อเกิดความผิดปกติแม้เพียงเล็กน้อย ควรรีบมาตรวจสุขภาพตับเพื่อให้แพทย์ช่วยวินิจฉัยความผิดปกติตั้งแต่แรกเริ่ม ทำให้สามารถรักษาได้ทันท่วงทีก่อนที่ตับจะถูกทำลายจนเกิดภาวะตับแข็งและนำไปสู่ภาวะตับล้มเหลวในที่สุด ทั้งนี้ การตรวจไฟโบรสแกน (Fibro Scan) ถือเป็นนวัตกรรมใหม่ซึ่งเป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงโรคตับเรื้อรัง ใช้เวลาตรวจสั้น แม่นยำ ปลอดภัย ไม่เจ็บ และไม่เกิดภาวะแทรกซ้อนใด ๆ หลังตรวจ

ราคาการตรวจสุขภาพตับด้วยเครื่องไฟโบรสแกน (Fibro Scan)

เครื่องไฟโบรสแกน (Fibro Scan) คืออะไร?

ข้อดีของการตรวจด้วยเครื่องไฟโบรสแกน

อาการแบบไหนที่ควรพบแพทย์ เพื่อตรวจความผิดปกติของตับ

ใครบ้างที่ควรตรวจด้วยเครื่องไฟโบรสแกน

ขั้นตอนการตรวจด้วยเครื่องไฟโบรสแกน

ข้อจำกัดของการตรวจด้วยเครื่องไฟโบรสแกน

Q&A หลากคำถาม มีคำตอบ เกี่ยวกับการตรวจสุขภาพตับด้วยเครื่องไฟโบรสแกน

เครื่องไฟโบรสแกน (Fibro Scan) คืออะไร?

เครื่องไฟโบรสแกน (Fibro Scan หรือ Vibration Controlled Transient Elastograply) คือ เครื่องมือตรวจพังผืดไขมันตับและตรวจวัดค่าตับแข็ง ใช้หลักการเดียวกับโซนาร์และอัลตราซาวนด์ โดยปล่อยคลื่นเสียงความถี่สูงไปที่เนื้อตับ และตรวจวัดคลื่นที่สะท้อนกลับในหน่วยเดซิเบล/เมตร (dB/m) ในเนื้อตับที่มีไขมันสะสมอยู่มากกว่าจะมีความเร็วเสียงสะท้อนกลับที่มากกว่าเนื้อตับที่มีไขมันน้อย การวัดค่าตับแข็งก็เช่นกัน

fibro-scan

ถ้าตับแข็งคลื่นเสียงจะผ่านได้เร็วขึ้น แล้วแปรผลออกมาเป็นตัวเลข เพื่อประเมินภาวะความแข็งของตับ และปริมาณไขมันในตับ จะได้ทราบว่ามีไขมันสะสมในตับมากแค่ไหน และมีปริมาณพังผืดในตับอยู่เท่าไหร่ มีภาวะตับแข็งหรือไม่ โดยไม่จำเป็นต้องตัดชิ้นเนื้อตับไปตรวจในห้องปฏิบัติการ ช่วยลดความเสี่ยงเกิดภาวะแทรกซ้อนจากการตรวจได้ ผลที่ได้มีความแม่นยำสูง แพทย์สามารถนำไปวางแผนการรักษาและแนะนำคนไข้ดูแลตนเองได้อย่างเหมาะสม เช่น แนะนำการควบคุมน้ำหนัก ออกกำลังกาย ควบคุมอาหารในผู้ป่วยที่ตรวจพบไขมันเกาะตับ ทั้งยังสามารถตรวจเพื่อติดตามประเมินผลหลังปรับพฤติกรรม เพื่อดูว่าค่าไขมันในตับและค่าความแข็งของตับลดลงหรือไม่ มากน้อยเพียงใด

ข้อดีของการตรวจด้วยเครื่องไฟโบรสแกน

ไม่ทำให้เกิดอาการเจ็บหรือเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อน ต่างจากการเจาะเพื่อเก็บตัวอย่าง เนื้อเยื่อตับ (liver biopsy) ที่ผู้ป่วยอาจรู้สึกปวดและมีเลือดไหลหลังตรวจได้

ใช้เวลาสั้นเพียง 10-15 นาที ทราบผลทันทีหลังตรวจ ไม่ต้องรอนาน

สามารถตรวจซ้ำได้หลายครั้ง

ผู้ป่วยสามารถกลับบ้านได้ทันทีหลังการตรวจ โดยไม่ต้องนอนพักฟื้นที่โรงพยาบาล

ปลอดภัย ไม่มีคลื่นเอกซเรย์ หรือการใส่สารทึบแสง

ใช้หลักการสะท้อนของคลื่นเสียงเพื่อวัดความแข็งและความยืดหยุ่นของตับ

ช่วยตรวจวินิจฉัยภาวะพังผืดของตับ (hepatic fibrosis) และตรวจประเมินปริมาณไขมันพอกตับ (liver fat) ทำให้แพทย์ทราบระดับความรุนแรงของโรคและติดตามผลการรักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

fibro-scan

ยิ่งตรวจก่อน รู้ปัญหาสุขภาพตับก่อนยิ่งทำให้โอกาสรักษาหายเป็นไปได้มากเท่านั้น

ค่าใช้จ่ายน้อยกว่าเมื่อเปรียบเทียบกับการเจาะเพื่อเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อตับ (liver biopsy)

อาการแบบไหนที่ควรพบแพทย์
เพื่อตรวจความผิดปกติของตับ

fibro-scan

ตาเหลืองและตัวซีดเหลืองผิดปกติ

fibro-scan

รู้สึกอ่อนเพลีย แม้จะนอนหลับพักผ่อนอย่างเพียงพอ เนื่องจากตับไม่สามารถหลั่งเอนไซม์ที่ใช้ใน การย่อยอาหารออกมาได้

fibro-scan

ผู้ที่มีความเสี่ยงเป็นโรคตับ เช่น มีภาวะน้ำหนักเกินหรืออ้วนลงพุง

ผู้ที่เป็นโรคตับเรื้อรัง

ผู้ป่วยก่อนและหลังการปลูกถ่ายตับ

ผู้ที่ดื่มสุราเป็นประจำ จึงเสี่ยงไขมันพอกตับจากการดื่มแอลกอฮอล์ (Alcoholic fatty liver) เนื่องจากแอลกอฮอล์ส่งผลให้ตับอักเสบโดยตรง และทำให้ไขมันสะสมในตับ เกิดการอักเสบและเกิดพังผืดในตับ ก่อให้เกิดภาวะตับแข็ง

ผู้ที่ทานยารักษาโรคประจำตัวซึ่งมีผลต่อตับ จึงได้รับผลข้างเคียงจากยาบางชนิด เช่น ยาต้านไวรัส ยาเคมีบำบัด ยาต้านฮอร์โมน หรือกลุ่มยาสเตียรอยด์

ผู้ที่ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบชนิดเรื้อรัง โดยเฉพาะไวรัสตับอักเสบบีและซี ที่ทำให้เกิดตับอักเสบเรื้อรังเพิ่มความเสี่ยงเป็นโรคตับแข็ง มะเร็งตับ หรือโรคตับวายได้

ป่วยเป็นโรคเกี่ยวกับระบบเผาผลาญ

ผู้ที่ตรวจพบภาวะตับผิดปกติจากผลเลือดหรือตรวจอัลตราซาวนด์

มีประวัติสมาชิกในครอบครัวเคยป่วยด้วยโรคมะเร็งตับ อันเป็นต้นเหตุจากระบบพันธุกรรม

ผู้ป่วยเบาหวานชนิด 2 มีภาวะไขมันในเลือดสูงและความดันโลหิตสูง

ผู้ที่รับประทานอาหารพลังงานสูงเป็นประจำ เช่น แป้ง น้ำตาล ไขมัน

ผู้ที่รับประทานยาสมุนไพรติดต่อกันเป็นเวลานาน

ขั้นตอนการตรวจด้วยเครื่องไฟโบรสแกน

fibro-scan

ผู้รับการตรวจนอนหงาย ยกแขนทั้งสองข้างขึ้นไว้เหนือศีรษะของตนเอง

แพทย์จะทาเจลที่หัวตรวจหรือผิวหนังเล็กน้อย ช่วยให้ผลในการตรวจมีประสิทธิภาพมากขึ้น

แพทย์จะใช้อุปกรณ์การตรวจสัมผัสบริเวณชายโครงด้านขวา ประมาณ 10 ครั้งในจุดเดียวกัน ปล่อยสัญญาณเสียงความถี่ต่ำเข้าไปที่ตับ เพื่อวัดปริมาณไขมันและความแข็งของตับ ขณะตรวจอาจรู้สึกได้ถึงแรงสั่นสะเทือนบริเวณผิวหนังที่สัมผัสกับปลายหัวตรวจเล็กน้อย

หากพบว่ามีภาวะพังผืดและไขมันในตับสูง ก็จะส่งตัวเข้าสู่กระบวนการรักษาต่อไป

ข้อจำกัดของการตรวจด้วยเครื่องไฟโบรสแกน

ผู้ป่วยที่มีน้ำหนักตัวเกินมาตรฐานหรืออยู่ในภาวะโรคอ้วนจะส่งตรวจวัดได้ยาก เนื่องจากคลื่นเสียงอาจถูกจำกัดโดยชั้นไขมันในร่างกาย ยกเว้นการใช้หัว อุปกรณ์ขนาดพิเศษ

ผู้ป่วยที่มีภาวะท้องมาน (ascites) เพราะคลื่นความถี่จากตัวเครื่องจะกระตุ้นให้เกิดอาการรุนแรงได้

หญิงตั้งครรภ์ เพราะคลื่นความถี่จากไฟโบรสแกนมีผลต่อพัฒนาการและการเจริญเติบโตของตัวอ่อนในครรภ์ และไม่ควรให้หญิงตั้งครรภ์อยู่ใกล้กับตัวเครื่องในขณะเปิดใช้งาน

ผู้ที่ติดอุปกรณ์ทางการแพทย์บางชนิด เช่น ใส่เครื่องกระตุ้นหัวใจ (pacemaker)

ราคา การตรวจสุขภาพตับด้วยเครื่องไฟโบรสแกน (Fibro Scan) ที่โรงพยาบาลยันฮี

ราคา

2,000 บาท

Q&A หลากคำถาม มีคำตอบ เกี่ยวกับ “การตรวจสุขภาพตับด้วยเครื่องไฟโบรสแกน”

ถาม
ตอบ

การเตรียมความพร้อมก่อนตรวจด้วยเครื่องไฟโบรสแกน (Fibro Scan)?

ควรงดอาหาร 3-4 ชั่วโมงก่อนตรวจ เนื่องจากอาหารจะทำให้การไหลเวียนของเลือดในตับมากขึ้น อาจทำให้การแปรผลมีความคลาดเคลื่อนได้

ถาม
ตอบ

การตรวจตับด้วยเครื่องไฟโบรสแกน สามารถตรวจหามะเร็งตับได้หรือไม่ ?

หากตรวจพบว่าค่าระดับพังผืดในตับมีมากกว่าปกติ อาจเสี่ยงเป็นโรคตับแข็งได้ ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งของโรคมะเร็งตับ ดังนั้น การตรวจตับด้วยเครื่องไฟโบรสแกนจึงเป็นการตรวจสุขภาพตับเบื้องต้นหากต้องการตรวจคัดกรองความเสี่ยงโรคมะเร็งตับ สามารถอัลตราซาวนด์ช่องท้องส่วนบน ตรวจเลือดเพื่อหาสารบ่งชี้มะเร็งตับ แอลฟาฟีโตโปรตีน (AFP) เพิ่มเติม

บทความโดยพญ.กัลยาณี พรโกเมธกุล

หัตถการของศูนย์ทางเดินอาหารและตับ

เกร็ดความรู้

เพิ่มเติม