Yanhee
chat

จัดฟันเด็กด้วย EF LINE

พ่อแม่ผู้ปกครองควรพาบุตรหลานมาตรวจสุขภาพช่องปากตั้งแต่อายุประมาณ 2-3 ปี เพื่อให้ทันตแพทย์เห็นการเจริญเติบโตของกระดูกและแนวฟัน ตามปกติเด็กจะเริ่มจัดฟันระหว่างอายุ 12-13 ปี แต่หากลูกน้อยมีพฤติกรรมที่อาจส่งผลต่อความผิดปกติของโครงสร้างใบหน้าและการเรียงตัวของฟัน เช่น ชอบดูดนิ้ว ใช้ลิ้นดุนฟัน กลืนผิดปกติ ฯลฯ จำเป็นต้องใช้เครื่องมือเพื่อปรับแก้ไขปัญหากล้ามเนื้อและการหายใจให้ถูกวิธี รวมทั้งช่วยปรับการกลืนให้ถูกต้อง เครื่องมือดังกล่าวเรียกว่า EF LINE ใช้แก้ไขปัญหากล้ามเนื้อทำงานผิดปกติ ช่วยปรับตำแหน่งของลิ้น ส่งเสริมการปรับรูปของกระดูก เพราะกระดูกใบหน้าส่วนกลางและกระดูกขากรรไกรล่างของเด็กมีการเจริญเติบโตอย่างต่อเนื่องตามช่วงอายุ หากต้องการปรับโครงสร้างใบหน้าจะต้องเริ่มแก้ไขในช่วงที่เด็กยังมีการเจริญเติบโตอยู่

การจัดฟันเด็ก คืออะไร?

เมื่อพบปัญหาใด เด็กควรเริ่มจัดฟัน?

EF LINE คืออะไร?

กลไกการทำงานของ EF LINE

EF LINE เหมาะกับเด็กที่มีปัญหาอะไร?

ใครเหมาะที่จะใช้อุปกรณ์ EF LINE?

ข้อดีของ EF LINE

ผลกระทบหากเด็กไม่จัดฟัน

Q&A หลากคำถาม มีคำตอบ เกี่ยวกับการจัดฟันเด็กด้วย EF LINE

การจัดฟันเด็ก คืออะไร?

การจัดฟันเด็ก คือ วิธีแก้ไขปัญหาการเรียงตัวของฟันและโครงสร้างขากรรไกรช่วงวัยเด็ก เพื่อช่วยให้ฟันขึ้นตรงตำแหน่งและพัฒนาการของใบหน้าเป็นไปอย่างเหมาะสม หากเริ่มจัดฟันตั้งแต่พบปัญหาระยะแรก จะช่วยลดความรุนแรง ความซับซ้อนของการรักษา ทั้งยังช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายในระยะยาวได้อีกด้วย EF LINE ใช้ได้ตั้งแต่อายุ 4 ขวบ จนถึงอายุ 15 ปี พ่อแม่ผู้ปกครองควรพาบุตรหลานมาตรวจวินิจฉัย และวางแผนการรักษากับทันตแพทย์ เพื่อเลือกเครื่องมือ EF LINE ให้ตรงกับลักษณะปัญหาที่เด็กมี

เมื่อพบปัญหาใด เด็กควรเริ่มจัดฟัน?

จัดฟันเด็กด้วย-ef-line

ฟันล่างสบคร่อมฟันบน

ฟันบนยื่นมากจากการดูดนิ้ว ติดขวดนม หรือหายใจทางปาก

ฟันซ้อนเก ฟันขึ้นผิดตำแหน่ง

ฟันบนสบลึกจนมองไม่เห็นฟันล่าง

ฟันหน้าบนห่างผิดปกติ

EF LINE คืออะไร?

จัดฟันเด็กด้วย-ef-line

EF (Educational Functional) LINE เป็นเครื่องมือที่ออกแบบมาเพื่อแก้ไขกล้ามเนื้อช่องปากผิดปกติ เช่น กลืนลิ้นดันฟัน (Tongue Thrust) สบฟันผิดปกติ (Malocclusion) หายใจทางปาก หรือดูดนิ้ว ซึ่งเป็นต้นเหตุให้ฟันยื่น ฟันซ้อน และโครงหน้าผิดรูปในเด็ก EF LINE จะช่วยปรับตำแหน่งของลิ้น ปรับรูปกระดูก เป็นต้น

กลไกการทำงานของ EF LINE

อุปกรณ์ Functional Appliances จัดฟันแบบ EF LINE ช่วยฝึกกล้ามเนื้อในช่องปากให้ทำงานอย่างถูกต้อง (muscle training) ทำให้ลิ้นอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม ลดการหายใจทางปาก ปรับปรุงการกลืน กระตุ้นการเจริญเติบโตที่เป็นธรรมชาติของกระดูกขากรรไกร โดยเฉพาะเด็กที่กำลังเจริญเติบโต การใช้งาน EF LINE ช่วยสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมในช่องปาก ทำให้การจัดฟันในระยะต่อไปมีประสิทธิภาพขึ้น

EF LINE เหมาะกับเด็กที่มีปัญหาอะไร?

เด็กที่หายใจผ่านปาก (Mouth Breathing) ทำให้กระดูกขากรรไกรบนแคบ เพดานปากสูง และ ใบหน้ายาว

จัดฟันเด็กด้วย-ef-line

เด็กที่ชอบดันลิ้น (Tongue Thrust) ลิ้นดันที่ฟันหน้าตอนกลืน ทำให้ฟันหน้ายื่นบานออกมา

จัดฟันเด็กด้วย-ef-line

เด็กที่ชอบดูดนิ้ว ทำให้การสบฟันแบบเปิดด้านหน้า (Open Bite) และฟันหน้ากัดสบกันไม่ได้

จัดฟันเด็กด้วย-ef-line

วางลิ้นผิดตำแหน่ง ลิ้นอยู่ต่ำเกินไป ทำให้ลิ้นไม่ได้ออกแรงดันไปที่เพดานปาก จนเพดานปากแคบ

เด็กที่ขบเคี้ยวฟัน (Bruxism) ทำให้ฟันสึกหรอ ส่งผลต่อการทำงานของกล้ามเนื้อขากรรไกร

การกลืนผิดปกติ เกี่ยวข้องกับการทำงานของลิ้นและกล้ามเนื้อรอบปาก ทำให้ฟันยื่นออกมา ฟัน หน้าห่าง การสบฟันหลังคร่อม พูดออกเสียงไม่ชัด

ใช้ลิ้นดุนฟัน มักพบในเด็กที่เป็นภูมิแพ้ ต่อมทอนซิลอักเสบ จากโรคติดเชื้อทางเดินหายใจเรื้อรัง ช่องจมูกอุดตัน ขากรรไกรบนแคบมาก ความสูงของใบหน้าผิดปกติ

เด็กที่ชอบกัดริมฝีปาก ทำให้ฟันยื่นและฟันห่าง

เด็กที่เลิกขวดนมช้า กัดเล็บ นั่งท้าวคาง ส่งผลต่อพัฒนาการของกระดูกใบหน้าและขากรรไกร

ใครเหมาะที่จะใช้อุปกรณ์ EF LINE?

เด็กอายุ 5-12 ปี ที่มีฟันสบผิดปกติ Class II (ขากรรไกรล่างดูเล็ก หรือ มีตำแหน่งถอยหลังกว่าปกติ)

เด็กอายุ 5-12 ปี ที่มีฟันสบผิดปกติ Class III (ขากรรไกรล่างดูใหญ่หรือ มีตำแหน่งยื่นกว่าปกติ)

เด็กที่มีปัญหาการนอนกรน

เด็กที่มีปัญหาฟันสบลึก (deep bite) เช่น เวลากัดฟัน ฟันหน้าล่างกัดโดนหรือกัดกระแทกกับเพดานปาก

เด็กที่ผู้ปกครองต้องการลดความจำเป็นในการใช้เหล็กดัดฟันในอนาคต

ข้อดีของ EF LINE

ช่วยปรับสมดุลโครงหน้า แก้ปัญหารูปหน้าที่มีคางหลุบ คางเบี้ยว กระดูกและฟันบนยื่น และเด็กมีรูปหน้าสั้นซึ่งต้องการเพิ่มความสูงใบหน้า เป็นต้น

ยิ่งเริ่มเร็ว ยิ่งลดโอกาสผ่าตัดขากรรไกรในอนาคต หากตรวจพบความผิดปกติของโครงขากรรไกรตั้งแต่อายุยังน้อย และเริ่มใช้ EF LINE สำหรับเด็ก จะช่วยควบคุมการเติบโตของกระดูกขากรรไกรให้สมดุล

เด็กฟันเคลื่อนตัวเร็วกว่าเมื่อเทียบกับผู้ใหญ่

ลดความเสียหายต่อเหงือกและกระดูกโดยรอบ

ช่วยให้ออกเสียงชัดเจน โดยเฉพาะพยัญชนะบางตัว

ช่วยให้หายใจและนอนหลับดีขึ้น

ผลกระทบหากเด็กไม่จัดฟัน

จัดฟันเด็กด้วย-ef-line

ฟันสึกเร็ว ฟันผุง่าย

เคี้ยวอาหารไม่ละเอียด ทำให้กระเพาะทำงานหนัก ส่งผลต่อระบบย่อยอาหาร

ส่งผลต่อบุคลิกภาพของเด็ก ทำให้เด็กขาดความมั่นใจจากการถูกเพื่อนล้อเลียนเรื่องฟันเกหรือยิ้ม ไม่สวย

ขากรรไกรล่างยื่นหรือใบหน้าไม่สมส่วน

Q&A หลากคำถาม มีคำตอบ เกี่ยวกับ “การจัดฟันเด็กด้วย EF LINE”

ถาม
ตอบ

ต้องรอให้ฟันแท้ของเด็กขึ้นครบก่อนแล้วค่อยจัดฟันใช่หรือไม่?

หลายคนอาจเข้าใจว่าควรรอจนฟันแท้ขึ้นครบแล้วค่อยจัดฟัน แต่ความจริงแล้วเด็กสามารถเริ่มจัดฟันน้ำนมได้ หากทันตแพทย์ตรวจพบปัญหาที่ควรแก้ไข โดยเฉพาะช่วงที่มีฟันผสมทั้งฟันน้ำนมและฟันแท้

ถาม
ตอบ

การจัดฟันเด็กกับการจัดฟันผู้ใหญ่ต่างกันอย่างไร?

เด็กมีโครงสร้างกระดูกและฟันยังเจริญเติบโต ฟันเคลื่อนตัวได้ง่าย ใช้เวลาน้อยกว่า ขณะที่ผู้ใหญ่ฟันและขากรรไกรหยุดเจริญเติบโตแล้ว การรักษามีความสลับซับซ้อน ใช้เวลานานกว่า บางกรณีต้องผ่าตัดร่วมด้วย ที่สำคัญการจัดฟันเด็กช่วยลดค่าใช้จ่ายในอนาคต เพราะปัญหาไม่ลุกลามจนต้องรักษาหลายขั้นตอน

ถาม
ตอบ

การจัดฟันเด็กใช้เวลานานเท่าไหร่?

เฉลี่ย 6 เดือน-2 ปี ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของปัญหาแต่ละคน ระยะเริ่มต้น 6-12 เดือน สำหรับปรับปรุงการทำงานของกล้ามเนื้อ ระยะคงสภาพ: 6-12 เดือน เพื่อให้กล้ามเนื้อจำการทำงานที่ถูกต้อง และการติดตาม 6-12 เดือน เพื่อตรวจสอบความคงทนของผลการรักษา

ถาม
ตอบ

มีผลข้างเคียงจากการใช้ EF LINE หรือไม่?

ช่วงปรับตัว 1-2 สัปดาห์ อาจรู้สึกแปลกปลอมหรือเจ็บเล็กน้อย มีน้ำลายมากกว่าปกติในช่วงแรก และการออกเสียงมีการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยในช่วงปรับตัว

ถาม
ตอบ

แนวทางการดูแลรักษาอุปกรณ์ EF LINE?

ล้างด้วยน้ำสะอาดทุกครั้งหลังถอดออก

ใช้แปรงฟันขนนุ่มล้างเบาๆ ด้วยยาสีฟัน

เก็บในกล่องแห้งเมื่อไม่ใช้งาน หรือแช่ในน้ำยาทำความสะอาดฟันปลอม 5-10 นาทีก่อนเก็บ ข้อควรระวังอย่าใช้น้ำร้อนล้าง หลีกเลี่ยงการใช้แปรงขนแข็ง เก็บในที่เย็นและแห้ง หลีกเลี่ยงการกัดของแข็ง

ถาม
ตอบ

ช่วงอายุที่เหมาะสมในการจัดฟันด้วย EF LINE?

– 5-9 ปี ช่วงฟันน้ำนม-ฟันแท้ผสม ช่วยแก้ไขการทำงานของกล้ามเนื้อ

– 7-12 ปี ช่วงฟันแท้ผสม-ฟันแท้ เหมาะสำหรับใช้ประโยชน์จากการเจริญเติบโต

– อายุ 13 ปีขึ้นไป ยังได้ผลดี แต่ใช้เวลานานกว่า หากเริ่มรักษาก่อนวัยรุ่นจะให้ผลลัพธ์ดีที่สุด

ถาม
ตอบ

ต้องใส่ EF LINE กี่ชั่วโมงต่อวัน?

– ช่วงเริ่มต้น (สัปดาห์ที่ 1-2) ใส่ขณะนอนหลับ 8-10 ชั่วโมง ใส่ขณะพักผ่อนที่บ้าน 1-2 ชั่วโมง

– ช่วงปรับตัว (เดือนที่ 1-3) ใส่ขณะนอนหลับทุกคืน ประมาณ 8-10 ชั่วโมงต่อวัน

– ช่วงคงสภาพ (เดือนที่ 4 ขึ้นไป) ใส่ขณะนอนหลับเป็นหลัก ใส่เสริมตามความจำเป็น ประมาณ 8-10 ชั่วโมงต่อวัน

บทความโดย ทพญ.พัชนีย์ พงศ์พียะ

ทันตแพทย์ประจำศูนย์ทันตกรรมทั่วไป

เพิ่มเติม

หัตถการของศูนย์ทันตกรรมทั่วไป

chat