ครอบฟันน้ำนม

ฟันน้ำนมผุ เป็นปัญหาสุขภาพช่องปากที่พบได้ทั่วไปในเด็ก วิธีรักษาฟันน้ำนมผุขึ้นอยู่กับระยะของรอยผุที่พบ ระยะแรกรักษาได้ด้วยการอุดฟัน แต่ถ้ารอยผุลุกลามมากจนเนื้อฟันเหลือน้อยจะรักษาด้วยการครอบฟันน้ำนมแทน เพื่อเก็บรักษาฟันน้ำนมไว้จนกว่าฟันแท้จะขึ้นมาแทนที่ โดยตัวครอบฟันจะครอบคลุมฟันน้ำนมที่เสียหายเอาไว้ทั้งซี่ ใช้เวลารักษาประมาณ 30 นาที การครอบฟันช่วยฟื้นฟูประสิทธิภาพการบดเคี้ยวและป้องกันเศษอาหารติดร่องฟันได้ ดังนั้น การครอบฟันน้ำนมจึงเหมาะกับฟันที่ผุลึกและรอยผุมีขนาดใหญ่ การเลือกประเภทของครอบฟันควรพิจารณาจากทั้งตำแหน่งฟัน ความสวยงาม และงบประมาณ การปรึกษากับทันตแพทย์เด็กจะช่วยให้พ่อแม่ผู้ปกครองตัดสินใจเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสมสำหรับลูกน้อย

ครอบฟันน้ำนม คืออะไร?

คลิก

ครอบฟันน้ำนมมีกี่แบบ?

คลิก

ฟันน้ำนมแบบไหนที่ควรครอบฟัน?

คลิก

ขั้นตอนการครอบฟันน้ำนม

คลิก

แนวปฏิบัติหลังครอบฟันน้ำนม

คลิก

Q&A หลากคำถาม มีคำตอบ เกี่ยวกับการครอบฟันน้ำนม

คลิก

ครอบฟันน้ำนม คืออะไร?

ครอบฟันน้ำนม

ครอบฟันน้ำนม (Pediatric Crown) คือ วิธีบูรณะฟันน้ำนมที่ผุมากจนไม่สามารถรักษาได้ด้วยการอุด เนื่องจากรอยผุได้ขยายตัวมากจนทำให้เนื้อฟันเหลือน้อย และไม่เพียงพอต่อการยึดเกาะของวัสดุอุดฟัน หรือฟันที่มีรอยผุทะลุถึงโพรงประสาทฟันแล้ว จึงต้องครอบฟันน้ำนมเพื่อเก็บฟันซี่ที่ผุไว้โดยไม่ต้องถอนออก ได้รับการรักษารากฟันมาแล้ว เพื่อป้องกันไม่ให้ฟันน้ำนมแตกหักเสียหาย

ครอบฟันน้ำนมแบบโลหะสีเงิน/ครอบฟันสเตนเลสเด็ก/ครอบฟันสเตนเลสฟันน้ำนม ทำจากโลหะไร้สนิม (Stainless Steel Crown) ข้อดี คือ แข็งแรง ทนทาน ราคาไม่สูง ใช้บูรณะได้ทั้งฟันหน้าและฟันหลัง ทำความสะอาดง่าย บดเคี้ยวอาหารได้เหมือนฟันปกติ และตัวครอบฟันจะหลุดไปเองพร้อมอายุของฟันน้ำนมซี่นั้น ๆ โดยมาติดตามผลการรักษา รับการตรวจฟันจากทันตแพทย์ทุก 6 เดือน แต่ข้อเสีย คือเรื่องความสวยงาม สีของตัวครอบไม่กลมกลืนไปกับสีฟันธรรมชาติ

ครอบฟันน้ำนม

ครอบฟันเด็กสีขาวเหมือนฟัน/ครอบฟันเด็กแบบสีขาว ทำจากวัสดุอุดฟัน (Strip Crown) เป็นครอบฟันที่ทำในฟันหน้า เพื่อความสวยงามเวลายิ้ม มีข้อเสียคือความแข็งแรง อาจแตกหรือบิ่นได้ง่าย ต้องระมัดระวังการใช้ฟันกัดหรือเคี้ยวอาหารแรงๆ ทั้งยังไม่เหมาะกับเด็กที่ชอบนอนกัดฟัน สบฟันลึก หรือดูดนิ้ว และฟันน้ำนมที่ได้รับการครอบแบบ Strip Crown ยังมีโอกาสผุที่คอฟันได้มากกว่าการครอบฟันด้วยวัสดุแบบอื่น

ครอบฟันน้ำนม

ครอบฟันเด็กสีขาวเหมือนฟันจริงทำจากวัสดุเซอร์โคเนียเซรามิก (Zirconia Ceramic Crown)/ครอบฟัน Zirconia เด็ก มีจุดเด่นเรื่องความสวยงาม มีหลายขนาด เหมาะกับฟันน้ำนมทุกซี่ทั้งฟันหน้าและฟันกราม แข็งแรงทนทาน แต่ราคาค่อนข้างสูง

ครอบฟันน้ำนม

ฟันน้ำนมแบบไหนที่ควรครอบฟัน?

ฟันน้ำนมที่ผุมากกว่า 2 ด้าน จะเหลือเนื้อฟันน้อยเกินกว่าที่จะยึดติดกับวัสดุอุดฟันได้ ถ้ายังฝืนอุดไป วัสดุอุดฟันมักจะหลุดหรือเนื้อฟันแตกร่วมด้วย

ฟันน้ำนมที่รอยผุใหญ่ แม้ว่าฟันน้ำนมบางซี่จะมีรอยผุเพียงด้านเดียว แต่ถ้ารอยผุมีขนาดใหญ่ ทันตแพทย์จะพิจารณาครอบฟันแทนการอุดฟัน

ฟันที่ผ่านการรักษารากฟันมาแล้ว จะมีลักษณะแข็งแต่เปราะ ถ้าไม่ครอบฟัน ฟันซี่นั้นมักจะแตก และอาจต้องถอนทิ้ง

ฟันน้ำนมผุลุกลามมาก เนื่องจากการอุดฟันมีโอกาสที่ฟันจะผุต่อตามขอบหรือรอยต่อของวัสดุที่อุดไป ส่วนฟันที่ครอบไว้จะไม่ผุต่ออีก

เด็กที่มีความผิดปกติของเนื้อฟัน ทำให้เนื้อฟันน้ำนมไม่แข็งแรงเท่าเนื้อฟันปกติ ทันตแพทย์จะครอบฟันเพื่อทำให้เด็กสามารถใช้ฟันเคี้ยวอาหารได้

ขั้นตอนการครอบฟันน้ำนม

ทันตแพทย์จะเอกซเรย์ฟันของเด็กเพื่อตรวจดูรากฟันและโครงสร้างฟันว่ายังครอบฟันน้ำนมได้หรือไม่ และตรวจดูว่ายังมีเนื้อฟันเหลือเพียงพอให้ยึดครอบฟันน้ำนมไว้หรือไม่

ใส่ยาชาให้เด็กไม่เจ็บเวลากรอฟัน และใส่แผ่นยางกันน้ำลายในช่องปากเด็ก เพื่อป้องกันไม่ให้น้ำที่เกิดขึ้นระหว่างการกรอฟันไหลลงคอจนเด็กสำลักน้ำ

กรอเนื้อฟันส่วนที่ผุออก หากพบว่ามีรอยผุทะลุจนถึงโพรงประสาทฟัน ทันตแพทย์จะรักษารากฟันก่อนครอบฟัน หากรอยผุยังไม่ทะลุถึงโพรงประสาทฟันจะใส่ยาป้องกันเชื้อโรคไม่ให้เข้าสู่โพรงประสาทฟัน

ครอบฟันน้ำนม

กรอเนื้อฟันบางส่วนออก เพื่อให้ฟันที่จะครอบเหมาะสำหรับการใส่ครอบฟันน้ำนมสำเร็จรูปที่เตรียมไว้

ยึดครอบฟันน้ำนมด้วยซีเมนต์ทางทันตกรรม

แนวปฏิบัติหลังครอบฟันน้ำนม/ดูแลหลังครอบฟันเด็ก

พ่อแม่ผู้ปกครองระวังไม่ให้เด็กกัดปากหรือดูดแก้มเล่น หลังครอบฟันน้ำนมเสร็จ ฤทธิ์ของยาชาจะยังคงอยู่อีกประมาณ 1 ชั่วโมง เด็กบางคนยังไม่ชินกับความรู้สึกปากชา ทำให้เผลอไปกัดปากหรือดูดแก้มเล่น จนปากและแก้มเป็นแผล เมื่อฤทธิ์ของยาชาหมดลง เด็กจะเจ็บแผลกัดปากหรือแผลที่แก้ม

ดูแลรักษาความสะอาดด้วยการแปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์วันละ 2 ครั้ง การใช้ไหมขัดฟันบริเวณซอกฟันที่สวมครอบฟันจะช่วยป้องกันเหงือกอักเสบได้

เมื่อฟันแท้กำลังจะขึ้นมาแทนที่ฟันน้ำนมที่ครอบไว้ ไม่ว่าจะเป็นครอบฟันเด็กสีขาวหรือสีเงิน วัสดุที่ใช้ครอบฟันจะหลุดไปได้เองพร้อมกับฟันน้ำนมซี่นั้นๆ

หลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยงต่อปัญหาฟัน เช่น ทานอาหารที่แข็งเกินไป

Q&A หลากคำถาม มีคำตอบ เกี่ยวกับการครอบฟันน้ำนม

ทำไมต้องครอบฟันน้ำนม รอครอบฟันแท้ไม่ได้เหรอ?

ฟันน้ำนมแต่ละซี่จะหลุดไม่พร้อมกัน เช่น ฟันหน้าจะหลุดตอนอายุ 7 ปี ฟันกรามจะหลุดตอนอายุ 9-11 ปี อีกทั้งฟันน้ำนมมีขนาดเล็กกว่าฟันแท้ครึ่งหนึ่ง จึงมีโอกาสผุลึกถึงโพรงประสาทฟันได้ง่ายกว่า การครอบฟันจะช่วยป้องกันฟันน้ำนมที่ผุแล้วไม่ให้เสียหายมากกว่าเดิม หากต้องถอนฟันน้ำนมทิ้งอาจมีปัญหาในการบดเคี้ยวอาหาร ทำให้เด็กได้รับสารอาหารน้อยลง และไม่มีฟันน้ำนมช่วยรักษาช่องว่างไว้ทำให้ฟันซี่ข้างเคียงล้มหรือเอียงลงมา ส่งผลให้ฟันแท้ขึ้นไม่ได้ หากขึ้นก็เอียงหรือเก

เด็กจะรู้สึกเจ็บหรือรำคาญครอบฟันไหม?

ใน 1-2 วันแรก เด็กอาจมีความรู้สึกตึงบริเวณเหงือก เนื่องจากมีวัสดุใหม่ในช่องปาก แต่เด็กจะสามารถปรับตัวและคุ้นชินกับการบดเคี้ยวได้เองอย่างรวดเร็ว

บทความโดย ทพญ.พัชนีย์ พงศ์พียะ