ก้อนเนื้อที่เต้านม

รักษาโรคมะเร็งเต้านม การผ่าตัดมะเร็งเต้านมเป็นวิธีสำคัญในการกำจัดเซลล์มะเร็งเต้านมออกไปจากเต้านม เพื่อหยุดยั้งการเจริญเติบโตและป้องกันไม่ให้โรคแพร่กระจายไปยังส่วนอื่นๆของร่างกาย

ลดความเสี่ยงสำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงสูง ในกลุ่มผู้ป่วยที่มีประวัติทางพันธุกรรมในครอบครัว หรือมีการกลายพันธุ์ของยีนที่เสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งเต้านม การผ่าตัดเชิงป้องกันจะช่วยลดโอกาสการเกิดโรคได้

การผ่าตัดช่วยบรรเทาอาการจากก้อนเนื้อที่ก่อให้เกิดความเจ็บปวด หรือความรู้สึกไม่สบายตัวอันเนื่องมาจากขนาดหรือตำแหน่งของก้อนเนื้อที่ผิดปกติในเต้านม

ป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ การผ่าตัดเต้านมมีส่วนช่วยลดโอกาสที่เซลล์ผิดปกติจะลุกลามหรือกลับมาเป็นใหม่ในอนาคต

แมมโมแกรม (Mammography) สามารถตรวจพบมะเร็งขนาดเล็กที่ยังไม่สามารถคลำได้ ไม่เหมาะกับผู้หญิงที่อายุน้อยกว่า 35 ปี เนื่องจากเนื้อเต้านมยังแน่น อาจทำให้มองก้อนหรือสิ่งผิดปกติได้ไม่ชัด

อัลตราซาวนด์ มักทำร่วมกับแมมโมแกรม ในผู้หญิงที่อายุน้อยกว่า 35 ปีแนะนำให้ทำอัลตราซาวนด์เพียงอย่างเดียว

การใช้เข็มขนาดเล็กเจาะนำเซลล์ไปตรวจ (Fine Needle Aspiration) แผลจะมีขนาดเล็กประมาณ 3 มิลลิเมตร จะเก็บชิ้นเนื้อประมาณ 4-5 ครั้ง ใช้เวลา 15-20 นาที และนำชิ้นเนื้อส่งตรวจเพิ่มเติมทางพยาธิวิทยา วิธีนี้เป็นเพียงการเจาะตัดชิ้นเนื้อเล็กๆ จากรอบๆ ก้อนออกมาให้พอตรวจ ไม่ได้ตัดก้อนออกทั้งหมด

ผู้หญิงอายุ 20 ปีขึ้นไป ควรคลำเต้านมด้วยตัวเองเดือนละครั้ง หลังหมดประจำเดือน 7 วัน และควรตรวจโดยแพทย์เป็นประจำทุกๆ 3 ปี

ผู้หญิงอายุ 20-35 ปี ตรวจเฉพาะอัลตราซาวนด์เพียงอย่างเดียวอย่างน้อย 1 ครั้ง

ผู้หญิงอายุ 35 ปีขึ้นไป ควรตรวจแมมโมแกรม (Digital mammogram) และอัลตราซาวนด์ อย่างน้อย 1 ครั้ง

ผู้หญิงอายุ 40 ปีขึ้นไป ควรตรวจแมมโมแกรม และอัลตราซาวนด์ปีละครั้ง

ไฟโบรซิสติค (Fibrocystic Disease) เป็นภาวะที่พบได้บ่อยที่สุด มักมีก้อนโตขึ้นและเจ็บเต้านมก่อนมีรอบเดือน อาการจะค่อยๆ ดีขึ้นเมื่อรอบเดือนหมด

ไฟโปรอดีโนมา (Fibroadenoma) เป็นก้อนเนื้อแข็ง ขนาด 1-5 เซนติเมตร มักไม่เจ็บแต่จะรู้สึกคัดเต้านมบ้าง หากคลำเต้านมช่วงก่อนมีรอบเดือนจะรู้สึกเหมือนกลิ้งไปมาได้

เซลล์ไขมันในเต้านมถูกทำลาย (Fat Necrosis) เกิดจากเต้านมได้รับแรงกระแทกรุนแรงและมีเลือดออกในเต้านม มักพบผิวหนังด้านบนมีลักษณะช้ำเลือดช้ำหนอง สามารถหายเองได้หรือผ่าตัดเอาออก

ซีสต์ (Cysts) คือ เนื้องอกที่เป็นลักษณะถุงน้ำ ซึ่งแพทย์จะรักษาโดยการเจาะเอาของเหลวออก หากของเหลวนั้นไม่มีสีหรือออกเป็นสีเขียวก็ไม่ต้องรักษาเพิ่มเติม แต่หากของเหลวมีเลือดเจือปนอาจต้องตรวจหามะเร็งเพิ่มเติม

ผู้เป็นเนื้องอกเต้านมชนิดธรรมดา อย่างไรก็ตาม เมื่อผ่าตัดก้อนเนื้องอกเต้านมออกไปแล้วยังมีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำตำแหน่งเดิมหรือมีก้อนขึ้นที่อื่นอีก ประมาณร้อยละ 5

ผู้เป็นซีสต์เต้านมที่มีลักษณะเป็นซีสต์เนื้อ

ผู้ที่อักเสบเรื้อรัง เช่น ภาวะเต้านมอักเสบ (Mastitis) หรือเป็นฝีที่ไม่สามารถรักษาหายได้โดยใช้ยา

กลุ่มเสี่ยงสูงทางพันธุกรรม ผู้ที่มีประวัติครอบครัวหรือญาติสายตรงเคยพบก้อนเนื้อที่เต้านมมาก่อน หรือตรวจเต้านมพบการกลายพันธุ์ของยีน เช่น BRCA1 หรือ BRCA2 ซึ่งมีความเสี่ยงเกิดโรคสูง

ผู้ที่เป็นมะเร็งเต้านม ผู้ที่ต้องผ่าตัดเพื่อป้องกันมะเร็งเต้านม เฉพาะผู้มีข้อบ่งชี้ว่ามีความเสี่ยงสูง

ผู้ที่มีความผิดปกติอื่น ๆ เช่น มีเลือดออกจากหัวนมเรื้อรัง

เนื้องอกเต้านมชนิดธรรมดา มักจะไม่หายเอง ต้องผ่าตัดออก แพทย์จะแนะนำให้ผ่าตัดออกตั้งแต่ตอนที่ขนาดของก้อนยังไม่ใหญ่ จะได้ไม่เกิดแผลผ่าตัดขนาดใหญ่ ส่วนกรณีที่ก้อนเนื้องอกมีขนาดใหญ่มาก อาจต้องผ่าตัดโดยการวางยาสลบ

ซีสต์เต้านม แพทย์จะวินิจฉัยว่าเป็นซีสต์น้ำหรือซีสต์เนื้อ หากเป็นซีสต์น้ำจะรักษาด้วยวิธีเจาะแล้วดูดออก แต่หากเป็นซีสต์เนื้อจำเป็นต้องตรวจให้แน่ชัดก่อนว่าเป็นแค่ก้อนซีสต์ไม่ใช่เนื้อร้ายจึงจะผ่าออก

มะเร็งเต้านม แนวทางการรักษามีทั้งการผ่าตัด ฉายรังสี เคมีบำบัด ใช้ฮอร์โมนบำบัด และการใช้ยาพุ่งเป้า (targeted therapy)