การแมะ

การแมะ ด้วยแพทย์แผนจีนเป็นศาสตร์ที่ใช้ธรรมชาติในการป้องกัน บำบัด รักษา ฟื้นฟูร่างกาย ซึ่งเกิดจากแนวคิดที่ว่าร่างกายมนุษย์นั้นล้วนสัมพันธ์กับธรรมชาติแวดล้อม หากคนเราใช้ชีวิตอย่างขาดสมดุลจะทำให้ร่างกายเกิดความเจ็บป่วยได้ นอกจากนี้ศาสตร์การแพทย์แผนจีน ยังได้รับความนิยมและยอมรับในระดับสากลอีกด้วย

การตรวจวินิจฉัยโรคของศาสตร์แพทย์แผนจีนมี 4 อย่างคือ การมองดู (ดูจากสีหน้า รูปร่าง และลิ้น) การฟังเสียงและการดม (ดมกลิ่นปากและกลิ่นกาย) การถาม (สอบถามอาการ ประวัติ และระยะเวลาการเจ็บป่วย) และการแมะ (การจับชีพจรตามตำราแพทย์จีน) ซึ่งข้อมูลจากการตรวจทั้ง 4 อย่างนี้ แพทย์จะนำไปวินิจฉัยว่าคนไข้ป่วยเป็นอะไร และวันนี้เราจะมาทำความรู้จักกับ “การแมะ” หรือว่าการจับชีพจรตามศาสตร์แพทย์แผนจีน ซึ่งเป็น 1 ใน 4 ของการวินิจฉัยโรคของผู้ป่วยกันว่ามีเรื่องราวอะไรที่น่าสนใจกันบ้าง

ลักษณะชีพจร

• ชีพจรคนปกติ จะมีลักษณะการเต้นที่ไม่เล็ก ไม่ใหญ่ ไม่ลึก ไม่เร็ว ไม่ช้า แต่ในชีพจรของคนปกตินั้นอาจจะเปลี่ยนแปลงไปได้ตามอายุ เพศ เวลา ร่างกาย สภาพจิตใจ เช่น คนออกกำลังกายมาใหม่ๆ จะมีชีพจรที่เต้นเร็ว เป็นต้น
• ชีพจรคนป่วย มีลักษณะหลายรูปแบบและซับซ้อนซึ่งจังหวะในการเต้นแต่ละแบบสามารถบ่งบอกอาการหรืออาการผิดปกติกับอวัยวะที่แตกต่างกันออกไป

เมื่อได้ข้อมูลจากการตรวจแล้ว แพทย์จะวินิจฉัยโรค จากนั้นจึงพิจารณาการรักษาในหลายรูปแบบ เช่น ยาสมุนไพร การฝังเข็ม การกดจุด การนวด หรือการรักษาด้วยวิธีอื่นๆ ซึ่งขึ้นอยู่กับอาการและโรคที่คนไข้เป็น ซึ่งจะต้องทำการรักษากับแพทย์ผู้ชำนาญการ

การแมะนับเป็นหลักสำคัญของการตรวจวินิจฉัยหาความผิดปกติต่างๆ ภายในร่างกาย ซึ่งต้องอาศัยความรู้ ความเชี่ยวชาญ และประสบการณ์ของแพทย์ ต้องทำควบคู่ไปกับทักษะการดู การดม และการสอบถาม เพื่อการวินิจฉัยโรคและกลุ่มอาการที่ถูกต้อง ครบถ้วน และแม่นยำนั่นเอง

ข้อมูลโดยพจ.ศุภชัย ชุณหสวัสดิกุล