Yanhee
chat

การบำบัดด้วยความเย็น (ICE BATH)

ICE BATH เป็นหนึ่งในวิธีฟื้นฟูร่างกายด้วยความเย็นโดยใช้หลักการ Cold Water Immersion (CWI) หรือการแช่ร่างกายในน้ำเย็นเพื่อช่วยบรรเทาอาการปวดเมื่อยและส่งเสริมการฟื้นตัวของกล้ามเนื้อหลังการออกกำลังกาย การฝึกซ้อม หรือการแข่งขันกีฬา ขณะแช่น้ำเย็น ความเย็นจะกระตุ้นให้หลอดเลือดส่วนปลายหดตัว (Vasoconstriction) และลดการไหลเวียนเลือดบริเวณเนื้อเยื่อชั่วคราว รวมถึงช่วยลดการรับรู้ความเจ็บปวดและปรับการตอบสนองต่อกระบวนการอักเสบจากการออกกำลังกาย เมื่อออกจากน้ำเย็นและร่างกายกลับสู่อุณหภูมิปกติ หลอดเลือดจะค่อย ๆ ขยายตัว (vasodilation) และการไหลเวียนเลือดกลับสู่เนื้อเยื่อเพิ่มขึ้น จึงมีส่วนช่วยในการฟื้นตัวและลดอาการปวดเมื่อยของกล้ามเนื้อหลังออกกำลังกาย

ICE BATH คืออะไร?

กลไกการทำงานของ ICE BATH?

ใครเหมาะกับ Ice Bath?

ใครไม่เหมาะกับ Ice Bath?

ข้อดีของ ICE BATH

วิธีแช่ ICE BATH

แนวทางในการลงแช่ ICE BATH

Q&A หลากคำถาม มีคำตอบ เกี่ยวกับการแช่น้ำแข็งบำบัด ICE BATH

ICE BATH คืออะไร?

ICE-BATH

ICE BATH /Cold Plunge/Cold water immersion คือ อุณหภูมิต่ำกว่า 15 องศาเซลเซียส เพื่อช่วยฟื้นฟูร่างกาย ลดอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ลดการอักเสบ เพิ่มความสดชื่น ช่วยจัดการความเครียด กระตุ้นระบบเผาผลาญ และเสริมสร้างสุขภาพ

ICE-BATH

Cold water immersion เป็นคำศัพท์ในทางวิชาการ ที่แปลว่า กระบวนการบำบัดด้วยการแช่ในน้ำเย็นจัดที่อุณหภูมิต่ำกว่า 15 องศาเซลเซียส

Cold Plunge คือ การลงแช่น้ำเย็น ในอ่าง/บ่อ ที่อุณหภูมิต่ำกว่า 15 องศาเซลเซียส

ICE BATH คือ การลงแช่น้ำเย็นโดยใช้น้ำแข็งเป็นตัวช่วยลดอุณหภูมิ ที่อุณหภูมิต่ำกว่า 15 องศาเซลเซียส

กลไกการทำงานของ ICE BATH?

ช่วงที่ 1 : Cold Shock Response

ร่างกายตอบสนองต่อความเย็นทันทีในช่วงประมาณ 30 วินาที-2 นาทีแรก เมื่อร่างกายสัมผัสน้ำเย็นอย่างฉับพลัน ระบบประสาทซิมพาเทติก (Sympathetic Nervous System) จะถูกกระตุ้น ทำให้หายใจเร็วขึ้น หัวใจเต้นเร็ว และความดันโลหิตเพิ่มขึ้นชั่วคราว เรียกว่า Cold Shock Response ดังนั้น ควรตั้งสติและควบคุมการหายใจให้สม่ำเสมอ ไม่ควรกลั้นหายใจขณะแช่น้ำเย็น

ช่วงที่ 2 : Vasoconstriction

หลอดเลือดส่วนปลายหดตัว ความเย็นกระตุ้นให้หลอดเลือดบริเวณผิวหนังและเนื้อเยื่อส่วนปลายหดตัว (Vasoconstriction) เพื่อลดการสูญเสียความร้อนและรักษาอุณหภูมิแกนกลางของร่างกาย ขณะเดียวกัน แรงดันของน้ำหรือ Hydrostatic pressure จะช่วยดันเลือดและของเหลวจากบริเวณแขนขากลับเข้าสู่ส่วนกลางของร่างกายมากขึ้น ผลจากความเย็นและแรงดันน้ำจึงอาจช่วยลดอาการบวม ปรับการตอบสนองต่อกระบวนการอักเสบ และลดความรู้สึกปวดเมื่อยของกล้ามเนื้อหลังออกกำลังกาย

ช่วงที่ 3 : Neurohormonal Response

กระตุ้นระบบประสาทและสารสื่อประสาท ความเย็นเป็นสิ่งกระตุ้นที่ทำให้ระบบประสาทซิมพาเทติกทำงานเพิ่มขึ้น และเพิ่มการหลั่ง Norepinephrine (Norsdrenaline) ซึ่งเกี่ยวข้องกับความตื่นตัว สดชื่น และอารมณ์ดีขึ้น ทั้งนี้ หลักฐานเกี่ยวกับการเพิ่มขึ้นของ Dopamine จากการแช่น้ำเย็นโดยตรงยังมีจำกัดกว่าหลักฐานของ Norepinephrine

ช่วงที่ 4 : Rewarming & Vasodilation

การไหลเวียนเลือดกลับมาเพิ่มขึ้น หลังขึ้นจากอ่าง ร่างกายจะค่อย ๆ กลับสู่อุณหภูมิปกติ หลอดเลือดส่วนปลายที่หดตัวจะค่อย ๆ ขยายตัว (Vasodilation) ทำให้เลือดไหลเวียนกลับเข้าสู่ผิวหนังและกล้ามเนื้อเพิ่มขึ้น ช่วยนำออกซิเจนและสารอาหารเข้าสู่เนื้อเยื่อ และเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการฟื้นตัวหลังการออกกำลังกาย

ใครเหมาะกับ Ice Bath?

ผู้ที่ดูแลสุขภาพแบบองค์รวม (Wellness Client)

นักกีฬาและคนที่ออกกำลังกายหนัก

ผู้ที่ต้องการฟื้นฟูร่างกาย

ผู้ที่ต้องการกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกัน

ผู้ที่ต้องการฟื้นฟูสุขภาวะทางอารมณ์

ใครไม่เหมาะกับ ICE BATH?

ICE-BATH

สตรีมีครรภ์

ICE-BATH

ผู้ป่วยโรคหัวใจและหลอดเลือด

โรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ

โรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้

โรคหลอดเลือดสมอง

ผู้ที่มีอาการเรย์โนด์ Raynaud’s syndrome คือ ภาวะที่หลอดเลือดขนาดเล็กบริเวณปลายประสาท เช่น นิ้วมือหรือนิ้วเท้า หดเกร็งตัวผิดปกติชั่วคราว ทำให้เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงบริเวณนั้นไม่สะดวก

โรคลมพิษจากความเย็น

มีไข้ ไม่สบาย

มีแผลเปิดขนาดใหญ่และแผลติดเชื้อ

โรคไตรุนแรง

ข้อดีของ ICE BATHICE BATH

ลดอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อหลังออกกำลังกาย (DOMS) ภายใน 24-48 ชั่วโมง

ช่วยให้ฟื้นฟูร่างกายได้เร็วขึ้น (Recovery)

เพิ่มความสดชื่น กระปรี้กระเปร่า และระบบการไหลเวียนเลือด

กระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันร่างกาย

ลดการอักเสบในร่างกาย

ส่งเสริมสุขภาพจิตและอารมณ์

กระตุ้นกลไก Autophagy (การกำจัดเซลล์ที่เสื่อมสภาพ)

วิธีแช่ ICE BATH

ก่อนแช่ ICE BATH

ดื่มน้ำให้เพียงพอ เพราะการสัมผัสความเย็นทำให้ร่างกายขับปัสสาวะมากขึ้น

ไม่ดื่มสุราหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

ไม่แช่ในขณะท้องว่าง เพราะร่างกายต้องใช้พลังงานสร้างความอบอุ่น แต่ก็ไม่ควรเพิ่งกินอิ่มมาก เพราะเลือดจะไปเลี้ยงระบบย่อยอาหารแทน แนะนำให้ทานอาหารมื้อเบาประมาณ 1-2 ชั่วโมง ก่อนลงแช่

พักผ่อนให้เพียงพอ

ลงน้ำอย่างช้า ๆ โดยเริ่มจากเท้าก่อน ใช้เวลาประมาณ 30 วินาที-1 นาที ให้ร่างกายปรับตัว

ระหว่างแช่ ICE BATH

ผู้ที่เริ่มต้นการแช่ ICE BATH ใหม่ ควรแช่ระหว่าง 1-2 นาที

ผู้ที่เริ่มปรับตัวได้แล้ว แช่ประมาณ 3-5 นาที (ไม่แนะนำให้แช่นานเกิน 10 นาที)

ผู้ที่เคยแช่ ICE BATH มาแล้ว แช่ประมาณ 5-10 นาที

หายใจเข้าออกลึก ๆ ไม่กลั้นหายใจ

ระดับน้ำอยู่บริเวณอกหรือหัวไหล่

ไม่จุ่มศีรษะลงในอ่างหรือดำน้ำในอ่าง

หลังแช่ ICE BATH

เช็ดตัวทันทีหลังขึ้นจากอ่างแช่เพื่อปรับอุณหภูมิ

ICE-BATH

Q&A หลากคำถาม มีคำตอบ เกี่ยวกับการแช่น้ำแข็งบำบัด ICE BATH

ถาม
ตอบ

ข้อควรระวังในการทำ ICE BATH?

-ผู้ป่วยที่มีโรคหัวใจและหลอดเลือด หรือความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้

-ผู้ที่มีแนวโน้มกล้ามเนื้อหดเกร็งหรือตะคริวได้ง่าย ความเย็นอาจเพิ่มความตึงของกล้ามเนื้อและทำให้การควบคุมการเคลื่อนไหวลดลงในบางคน

-หากแช่นานเกินไปอาจจะส่งผลต่อหัวใจและหลอดเลือดได้ อาจเกิดภาวะตัวเย็นเกิน (Hypothermia)

-ในผู้ป่วยเบาหวานควรระมัดระวังเป็นพิเศษ เนื่องจากในผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมน้ำตาลได้ไม่ดี อาจส่งผลให้การไหลเวียนเลือดส่วนปลายผิดปกติ ทำให้การรับรู้ความเย็นและความเจ็บปวดลดลง ทำให้สัมผัสความเย็นมากเกินโดยไม่รู้ตัว ควรได้รับการประเมินความเหมาะสมก่อนใช้ Ice Bath

-สำหรับนักเพาะกาย งานวิจัยจากวารสาร Nature Scientific Reports พบว่าการแช่ Ice Bath ทันทีหลังเวท เทรนนิ่งอาจลดการเจริญเติบโตของกล้ามเนื้อ เนื่องจากการอักเสบเล็กน้อยเป็นกลไกของการสร้างกล้ามเนื้อ ดังนั้น หากเป้าหมายคือเพิ่มมวลกล้าม ควรหลีกเลี่ยงการแช่ทันทีหลังเวทและเลือกทำในวันอื่นแทน

บทความโดย นพ.ภานุภพ โรจน์ดำรงรัตนา

หัตถการของศูนย์คีเลชั่น

เกร็ดความรู้

เพิ่มเติม
chat